Diyapoz Öncesi Beslemenin Bombus terrestris Ana Arılarının Diyapoz Performansı ve Diyapoz Sonrası Koloni Gelişimleri Üzerine Etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Barış Tuna

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYHAN GÖSTERİT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ana arı kalitesi örtü altı sebze yetiştiriciliğinde tozlaştırıcı olarak yaygın bir şekilde kullanılan Bombus terrestris arısının kitlesel yetiştiriciliğinde yetiştirme başarısını etkileyen önemli faktörlerden birisidir. Yetiştirildiği koloni, çıkış ağırlığı, hastalık ve zararlılar gibi faktörlere ilave olarak diyapoz öncesi beslenme durumları da diyapoz süreci boyunca vücutlarındaki yağ depolarını kullanan ana arıların diyapoz başarısı ve diyapoz sonrası koloni gelişimlerinde etkili olabilecek unsurlardandır. Bu çalışma B. terrestris ana arılarının diyapoza konulmadan önce beslenmelerinin diyapozda yaşamda kalma, ağırlık kayıpları ve diyapoz sonrası koloni oluşturma başarısı üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada; (1) çiftleştirildikten hemen sonra beslenmeden diyapoza konulan ana arı grubu, (2) çiftleştirildikten sonra 3 gün beslenerek diyapoza konulan ana arı grubu ve (3) çiftleştirildikten sonra 7 gün beslenerek diyapoza konulan ana arı grubu olmak üzere 3 farklı grup oluşturulmuştur. İkinci ve üçüncü gruptaki ana arılar diyapoza konulmadan önce bireysel beslenme kutularına yerleştirilmiş ve şeker şurubu ile ad-libitum olarak beslenmişlerdir. Çiftleşme ve diyapoz öncesi ağırlıkları belirlenen ana arılar +3 oC sıcaklık ve % 75 oransal nem içeren diyapoz ortamında 10 hafta bekletilmişlerdir. Diyapoz dönemi sonunda ana arılar tartılarak toplam ağırlık kayıpları ve ölüm oranları belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre diyapoz öncesi beslenen B. terrestris ana arılarının ağırlıklarında önemli artış olmuştur. Ancak beslenen ana arılarda 10 haftalık süre sonunda beslenmeyenlere göre daha fazla ağırlık kaybı ve daha fazla ölüm oranı gerçekleşmiştir. B. terrestris arısında ana arıların diyapozda yaşamda kalmaya yönelik kritik sürenin ölüm oranında ve ağırlık kaybında ani bir artışın olduğu 8. hafta ya da yaklaşık iki ay olduğu belirlenmiştir. Diyapoz öncesinde beslemenin ana arıların diyapoz performansı ve diyapoz sonrası koloni gelişimleri üzerine olumlu bir etkisi belirlenmemiştir.