Tuzlu Koşullarda Çimlendirilen Arpa Köklerinde Hücre Döngüsü, Mitotik İndeks ve Kromozom Yapısına H2O2 Ön Muamelesinin Etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Aslıhan Cesur
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Selma TABUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada gerek normal gerekse tuzlu koşullar altında çimlendirilen arpa (Hordeum vulgare L. cv. Tokak 157/37) tohumlarının kök uçlarında mitotik indeks, kromozom davranışları ve hücre döngüsü üzerine hidrojen peroksit (H2O2)'in etkileri araştırılmıştır. A. Mitotik indeks üzerine H2O2'in etkileri; 1. 20 ºC'de saf su ortamında elde edilen sonuçlar Normal koşullar altında çimlendirilen arpa tohumlarının kök uçlarındaki mitotik indeks üzerinde H2O2 ön uygulaması dikkate değer bir etkiye neden olmamıştır. 2. 20 ºC'de tuzlu koşullar altında elde edilen sonuçlar a. Tuz, arpa tohumlarının kök ucu mitotik indeksini konsantrasyon artışına paralel olarak engellemiştir. b. Çalışılan tüm tuz seviyelerinde H2O2 ön uygulaması, mitotik indeks üzerinde, kendi kontrolleriyle kıyaslandığında olumlu ya da olumsuz bir etkiye neden olmamıştır. B. Kromozom davranışları üzerine H2O2'in etkileri; 1. 20 ºC'de saf su ortamında elde edilen sonuçlar Normal koşullar altında çimlendirilen arpa tohumlarının kök uçlarındaki kromozom davranışları üzerinde H2O2 ön uygulamasının, kontrol grubuna göre çeşitli tiplerde kromozom anormalliklerine sebep olduğu tespit edilmiştir. H2O2 ön uygulaması, kromozom anormallik yüzdesini de kontrole göre arttırmıştır. iv 2. 20 ºC'de tuzlu koşullar altında elde edilen sonuçlar a. Tuz, konsantrasyon artışına paralel olarak kromozom anormallik yüzdesinde artışa neden olmuştur. b. Çalışılan H2O2 ön uygulaması, 0.35 ve 0.40 m tuzlulukta kromozom anormallik yüzdesini artırıcı bir etki göstermiştir. Tüm tuz seviyeleri dikkate alındığında en olumsuz etkiyi, 0.40 m NaCl'de ortaya çıkarmıştır. 0.45 m tuzlulukta ise hücre bölünmesi tamamen engellendiğinden dolayı kromozom anormallikleri incelenememiştir. C. Hücre döngüsü üzerine H2O2'in etkileri; 1. 20 ºC'de saf su ortamında elde edilen sonuçlar H2O2 ön uygulamalı arpa tohumlarındaki hücre döngüsünde G0- G1 safhasının yüzdesi, saf su ön uygulamalı tohumlara göre önemli derecede bir artış gösterirken, S safhasının yüzdesi dikkate değer bir azalma göstermiştir. 2. 20 ºC'de tuzlu koşullar altında elde edilen sonuçlar a. Saf su ön uygulamasından sonra NaCl'lü ortamda çimlendirilen arpa tohumlarındaki hücre döngüsünün G0- G1 ve S safhalarının yüzdelerinde, konsantrasyon artışına paralel olarak bir artış olmuştur. G2- M safhasına ait hücre populasyonunu bulunmamıştır b. H2O2 ön uygulamalı arpa tohumlarında ise, tüm tuz konsantrasyonları kendi kontrol gruplarına göre G0- G1 safhalarının yüzdesini arttırırken, S safhalarının yüzdesini düşürmüştür. Tuz konsantrasyonlarında, G2- M safhasına ait hücre populasyonunu bulunmamıştır. Ayrıca H2O2 ön uygulamalı tohumlarda hücre boyutunu ifade eden CV değerinin, saf su ön uygulamalı tohumlara göre konsantrasyon artışına paralel olarak tüm tuz seviyelerinde arttığı gözlenmiştir Anahtar Kelimeler: Arpa, hidrojen peroksit, hücre döngüsü, kromozom anormallikleri, mitotik indeks, tuz stresi.