Türk kültüründe takı kullanımı ve motifler (Denizli Tavas yöresi)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN ŞAĞIŞMAK
Danışman: Sadettin Sarı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Dünya üzerindeki her toplum kendi kültür olgusuyla var olmuştur. Toplum içindeki bireylerin de inanç, düşünce, davranış ve öğretileri kültür ve sosyal yaşamın içinde devam etmiştir. Dünya kültürlerinin arasında Türklerin kültür anlayışının da takı kullanımına önemli bir katkısı bulunmaktadır. Yaşamın içerisinde toplum, kendi kültürünü korumaya çalışırken diğer kültürlerin etkisiyle de kendini geliştirmeye çalışmıştır. Anadolu'ya göç eden Türkler, Anadolu toprakları üzerinde yaşamış uygarlıkların asırlar boyu yaşadıkları ve göç ettikleri bölgelerin kültürleriyle kendi kültürlerini harmanlayarak geliştirmişlerdir. Bu araştırmada Türk kültüründe takı kullanımı ve motifleri(Denizli Tavas Yöresi) Anadolu'ya yerleşmiş kültürlerin ve Türklerin kendi kültürlerinin bir parçası olan takı kullanımı ve motiflerini sanat yönünden incelenmektedir. İlk bölümde Türk kültüründen takı kavramı açısından bakılarak sanat, el sanatları, takı ve takı motifleri yönünden arkeolojik bulgular doğrultusunda ele alınmaktadır. Türk kültüründe takının ortaya çıkış nedeni ve kullanım amacı açıklanmıştır. Maden işçiliğinde takı yapımında kullanılan malzeme ve teknikleri hakkında temel bilgiler ile Türk kültüründe kullanılan takı çeşitleri ve motifleri yer almaktadır. Bu kültürel ve tarihsel süreçte takı kullanımını etkileyen sosyal, statü ve sanatsal sebepler incelenmiştir. İnsanoğlunun kültürel serüveni eşlik eden takı kullanımı ve motif özellikleri bölge olarak seçilen Denizli-Tavas yöresi geleneksel kültüründe anlatılmaktadır. Denizli-Tavas yöresinde bulunan 11 adet bilezik, 3 adet tepelik, 5 adet kemer, 2 adet kolye ucu, 3 adet alınlık, 1 adet yüzük, 3 adet yanak döven, 2 adet kemer tokası, 3 adet çenelik, 4 adet kolye, 2 adet fes, 7 adet para (sikke) bulunan örneklerle sınırlandırılmıştır. Sonuç bölümün de ise araştırmada ulaşılan bulgulara yer verilmiştir.