Isparta Orman Bölge Müdürlüğü Sahalarında Çam Sürgün Bükücüsü [Rhyacionia buoliana (Denis & Schiffermüller 1775)] [Lepidoptera:Tortricidae]’nün Biyolojisi ve Doğal Düşmanları Üzerine Araştırmalar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Abdullah Emrah ÜNLÜ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Oğuzhan SARIKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Türkiye'deki tüm çam ağaçlama alanlarında mevcut olan ve ciddi boyutlarda zarar yapan Rhyacionia buoliana (Den. & Schiff.)'nın Isparta Orman Bölge Müdürlüğü sahalarında neden olduğu zararı, biyolojisi ve doğal düşmanları araştırılmıştır. Bu amaçla zararlının varlığının tespit edildiği Isparta, Atabey, Dinar, Bucak ormanları araştırma alanı olarak belirlenmiştir. Bu sahalarda yapılan arazi çalışmalarının yanı sıra alanlardan toplanan araştırma materyali laboratuvarda kültüre alınarak beslenmiş ve yürütülen laboratuvar çalışmalarıyla gözlemler yapılmıştır. R. buoliana'nın ön kanatları sarımtırak renkte olup üstünde gri-beyaz renkte enine çizgiler bulunduğu, arka kanatları ise gri renge sahiptir. Ön kanatlar arasındaki açıklık dişi erginlerde 19-26 mm. arasında olup ortalama 23,1 ± 1,9 mm.'dir. Bu mesafe erkeklerde ise 16-20 mm. arasında değişmekte ve ortalama 18 ± 1,4 mm.'dir. R. buoliana'nın olgun larvaları açık kahverengi renkte olup siyah başa sahiptir. Olgun larvaların boyları 12-23 mm. arasında değişmekte olup, ortalama 16,6 ± 1,1 mm. olarak ölçülmüştür. Açık sarımsı kahverengi pupalar, 7-13 mm. uzunluğunda ortalama 9,93 ± 1,31 mm. boya ve 3-5 mm. genişliğine sahiptir. Dişi pupaların ortalama ağırlığının 0,050 ± 0,015 gr. olduğu, erkek pupaların ise ortalama 0,031 ± 0,009 gr. ağırlığında oldukları saptanmıştır. R. buoliana erginlerinin çıkışı üzerinde günlük ortalama sıcaklığın etkili olduğu, günlük ortalama sıcaklığın yüksek olduğu günlerde ergin çıkışının fazla olduğu görülmüştür. Yapılan çalışmalarda Mayıs ayı başında görülen larvaların Mayısın ikinci yarısında pupa dönemine geçtiği, kışı larva döneminde geçirip ilkbaharda pupa olduğu, erginlerin çıktığı ve yılda bir generasyon verdiği belirlenmiştir. Arazide yapılan çalışmalarda R. buoliana'nın uçma zamanının Haziran ortasından Temmuz sonuna kadar devam ettiği tespit edilmiştir. R. buoliana'nın popülasyonunu etkileyen önemli faktörlerden biri bu zararlının doğal düşmanlarıdır. Zararlının 8 adet parazitoit türü elde edilmiştir. Bunlar; Actia resinellae Schrank (Diptera: Tachinidae), Brachymeria minuta Linnaeus, B. tibialis Walker (Hymenoptera: Chalcididae), Exeristes roborator Fabricius, E. ruficollis Gravenhorst, Pimpla turionellae Linnaeus (Hymenoptera: Ichneumonidae), Monodontomerus aereus Walker ve Torymus calcaratus Ness (Hymenoptera: Torymidae)'dir. Bu parazitoit türlerinden E. ruficollis Türkiye faunası için yeni kayıt niteliğindedir.