Doğal ve ticari Bombus terrestris populasyonlarının karşılıklı melezlerinin koloni gelişim özelliklerinin kontrollü koşullarda belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Veli Can Başkar
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYHAN GÖSTERİT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yayılmacı özelliğe sahip olmaları nedeniyle Bombus terrestris kolonilerinin yoğun olarak kullanılması bazı ekolojik risklere yol açabilmektedir. Söz konusu riskler sadece doğal faunasında B. terrestris bulunmayan ülkeler için geçerli olmayıp benzer risk Türkiye gibi doğal faunasında bu arıları barındıran ülkeler için de geçerlidir. Melezleşmenin olası ekolojik etkileri yoğun bir şekilde tartışılmasına rağmen, bombus arılarının ticari olarak kullanıldıkları yaklaşık 30 yıllık süreçteki neden olduğu genetik bozulmaların ölçüsü tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışma doğal ve ticari B. terrestris kolonilerinin birinici generasyon saf ve melezlerinin koloni gelişim özelliklerinin kontrollü laboratuar koşullarında belirlenmesi ve karşılaştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Doğal ve ticari kolonilerde üretilen ana ve erkek arılar doğal x doğal (D♀XD♂), doğal x ticari (D♀XT♂), ticari x ticari (T♀XT♂) ve ticari x doğal (T♀XD♂) genotip gruplarını oluşturacak şekilde çiftleştirilmiştir. Ticari ana arılar tarafından oluşturulan koloniler doğal ana arıların oluşturduğu kolonilere göre daha fazla sayıda genç ana arı üretmişlerdir. İki populasyon arasında ana ve erkek arı üretim stratejisi bakımından da farklılık belirlenmiştir. Doğal ve ticari populasyon arasındaki melezleşme koloni gelişim özelliklerinin iki genotip arasında bir değer alması şeklinde sonuçlanmıştır. Çalışma sonuçları ayrıca koloni gelişim özellikleri açısından ana arının elde edildiği koloninin bu ana arının çiftleştiği erkek arıların elde edildiği koloniye göre daha belirleyici olduğunu da göstermiştir. Çalışma bulguları bombus arısı konusunda yaşanan ticarileşmenin B. terrestris' in yayılma potansiyelini artırabileceğini göstermektedir.