Arıtma Çamurlarının Farklı Katkı Malzemeleri İle Birlikte Kompostlaştırılabilirliğinin Araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fevzi Şevik

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İsmail TOSUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tez çalışmasında ülkemizin en önemli atıklarından biri olan arıtma çamurları (AÇ), Akdeniz ve Ege bölgelerinde zeytin işleme prosesi atıklarından olan üç faz pirina atığı (3FP) ve sığır gübresinin (SG) tek başına ve birlikte kompostlaşma potansiyeli araştırılmıştır. Kompost karışımlarında yeterli FAS oranını sağlamak amacıyla domates sapları (DS) kullanılmıştır. Kompostlaştırma işlemi için hazırlanan karışım materyalleri FAS ve C/N oranlarına göre ayarlanmıştır. Kompostlaştırma işlemi paslanmaz çelikten yapılmış tam otomasyon sistemine sahip 15 adet 100 litrelik aerobik reaktörlerde gerçekleştirilmiştir. Kompostlama prosesinde sıcaklık kontrolü havalandırmaya bağlı olarak Rutgers stratejisine göre gerçekleştirilmiştir. Kompostlaştırma çalışmaları 32 gün süreyle izlenmiştir. Stabilizasyon süreci SG ağırlıklı karışımlarda kısa sürerken, 3FP ağırlıklı karışımlarda lignin yapısından dolayı uzun sürmüştür. En yüksek sıcaklık gelişimi AÇ+SG+DS karışımının bulunduğu reaktörlerde gerçekleşmiştir. Çalışma sonuçlara göre, çoklu materyallerle yapılan kompostlamanın tek materyalle yapılan kompostlamaya göre daha verimli olduğu görülmüştür. Kompost karışımlarından elde edilen en iyi sonuçlar; AÇ+3FP+DS karışımı için C/N:20, FAS:%32, 3FP+SG+DS karışımı için C/N:30, FAS: %32 ve AÇ+SG+DS karışımı için C/N:20, FAS: %37 olan karışımlardan elde edilmiştir. AÇ+SG+DS karışımının kompostlanmasında oluşan egzoz gazları biyofiltreden geçirilerek biyofiltrenin amonyak tutma verimi belirlenmiştir. Biyofiltre malzemesi olarak kullanılan kompostun amonyak tutma verimi %99 seviyesinde gerçekleşmiştir.