Karar Destek Yardımcısı Olarak Gürültü Haritalama Yazılımı ile Trafik Gürültüsü Üzerine Farklı Senaryoların İrdelenmesi, Antalya Örneği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mustafa ECE

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İsmail TOSUN

Özet:

Trafik gürültüsü yoğun trafiği olan bölgelerde insanların en çok karşılaştığı ve rahatsız olduğu gürültü türüdür. Gürültünün insan sağlığı üzerine psikolojik, fizyolojik ve sosyo-ekonomik etkileri bulunmaktadır. Trafik gürültüsü modelleri ile maruziyetlerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yeterli düzeyde değildir. Bu çalışmanın amacı, trafik kaynaklı gürültünün azaltılması sürecinde karar vericilerin kararlarını desteklemek için karar destek yardımcısı olarak gürültü haritalama yazılımlarının kullanılması ve oluşturulacak farklı senaryoların modelleme yazılımı üzerinde test edilmesidir. Çalışmada, trafik kaynaklı gürültünün modellenmesinde SoundPLAN yazılımı kullanılmış ve gürültü hesaplamaları Ülkemiz ve Avrupa Birliği çevresel gürültü mevzuatınca kabul görmüş NMPB-Routes 96 standardına göre yapılmıştır. Bu standart gereği; modelde Antalya şehri özelinde derlenen coğrafya ve geometri verileri ile nüfus, bina, meteoroloji ve trafik verileri kullanılmıştır. Derlenen veriler yazılımda kullanılarak gürültü haritası oluşturulmuş ve doğrulaması yapılmıştır. Trafik akış miktarı, hızı ve zemin kaplaması değişkenleri dikkate alınarak farklı senaryolar oluşturulmuştur. Bu senaryolar sonucunda elde edilen gürültü değerleri, maruz kalma kategorileri bazında incelenmiş ve bu kategorilere maruz kalan; nüfus, bina sayısı ve özel binalar bazında sayısallaştırılmıştır. Çalışma sonucunda, araç hızlarındaki artışın gürültüye maruz kalan insan sayısını arttırdığı, zemin kaplaması türünün ses yayılımında etkili olduğu ve araç türlerinin gürültüye maruz kalma seviyelerinde önemli etkileri olduğu görülmüştür. Gürültünün sayısal ifadelere çevrilerek somutlaştırılması karar vermekle yetkili makamların alacakları yatırım kararlarında ve idari önlemlerin alınmasında etkili olacağı sonucuna ulaşılmıştır.