Okul Peyzaj Mekanlarının İklim Değişikliği Uyum Sürecine Yönelik Stratejik Eylem Plan Modeli.
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİBEL AKTEN
Danışman: Atila Gül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Kamusal
mekanların içinde önemli bir yer tutan okul mekanlarının (yapı ve peyzaj
mekanları) kendinden beklenen çok yönlü hizmet ve katkıların optimal düzeyde
olması, sağlıklı, kaliteli ve sıfır karbon mekanlar haline getirilmesi etkin
planlama, tasarım ve yönetimin bütüncül bir şekilde ele alınmasını
gerektirmektedir. Günümüzde küresel sorun olarak kabul gören iklim
değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltma ve uyum sürecinde okul mekanlarının
söylem ve eylem boyutunda çok yönlü ele alınmasını gerektirmektedir.
Bu
çalışmada Isparta kent merkezindeki ortaöğretim okul peyzaj mekanlarının mevcut
durumunun belirlenmesi, iklim değişikliğine uyum sağlayabilecek sürdürülebilir
ve bütüncül stratejik eylem çerçevesinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Çalışmanın yöntem aşaması ise birbiri ile ilişkili süreçlerden oluşmuştur. Bu
kapsamda Isparta kent merkezinde örnek olarak alınan ortaöğretim okullarında
(12 ortaokul) mevcut durum tespiti için peyzaj mekanlarına yönelik sörvey
ve GZFT analizi yapılmıştır. Ayrıca anket çalışması ve TOPSİS analizi ile
öğrenci ve personelin iklim değişikliği ve okul mekanları konusundaki
farkındalık ve görüşleri belirlenmiştir. Okul mekanlarının iklim değişkiliğine
uyum sürecinde mevcut ve olası performans durumunu ölçmeye yönelik temel/alt
ölçütler belirlenerek okul mekanlarına yönelik stratejik eylem kararlarının
alınması aşamalarından oluşmuştur.
Sonuçta ortaöğretim okul peyzaj
mekanlarının nitelik ve nicelik olarak yetersiz olduğu, anket verileri
analizleri sonunda öğrenci ve personelin iklim değişikliği konusunda söylem
boyutunda farkındalıklarının yüksek olduğu ancak eylem boyutunda yeterli
düzeyde olmadığı, yapılan GZFT analizi sonucunda çok yönlü eksikliklerin olduğu
belirlenmiştir. Bununla birlikte çalışmada okul mekanlarının iklim değişikliğine
uyum sürecinde performans durumunu belirlemeye yönelik “MEBPERMOD” modeli ile
okul peyzaj mekanlarına yönelik bütüncül stratejik hedef, amaçlar ve eylem
kararları önerilmiştir.