Türkiye'de döviz kuru, enflasyon ve faiz oranı ilişkisi: 2009-2017 uygulaması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hüseyin İşcan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşe DURGUN KAYGISIZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bir ekonomide makroekonomik dengenin sağlanabilmesi döviz kuru, enflasyon ve faiz oranlarının dengeye gelmesi ile mümkün olmaktadır. Bu üçlü dengedeki bozulma ekonomide olumsuz sonuçlara neden olmaktadır. Bu nedenle döviz kuru, enflasyon, faiz dengesindeki herhangi bir bozulmanın yaratacağı olumsuz sonuçları bertaraf edebilmek için sorunun kaynağını iyi analiz etmek, dünyada meydana gelebilecek olası gelişmeleri öngörebilmek ve ekonomi politikalarını bu doğrultuda iyi ayarlamak gerekmektedir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde döviz kuru, enflasyon ve faiz oranı ile ilgili kavramsal ve teorik çerçeveye, ikinci bölümde bu üç değişken arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Son bölümde ise döviz kuru, enflasyon ve faiz oranları arasındaki ilişkiyi belirlemek için ampirik çalışma yapılmıştır. Bu kapsamda döviz kuru, enflasyon ve faiz oranı arasındaki ilişkileri belirlemek için 2009:01-2017:12 dönemi aylık veriler kullanılarak Türkiye için tüfe bazlı reel efektif döviz kuru, TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ve DİBS (Devlet iç borçlanma senetleri) faiz oranı arasındaki ilişkiler VAR yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada önce serilerin durağanlığını saptamak için ADF (Genişletilmiş Dickey-Fuller) testi yapılmıştır. Serilerin birinci farkları alınarak durağan hale getirilmiştir. Daha sonra Granger nedensellik testi yapılarak değişkenler arasında nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Buna göre tüfe bazlı reel efektif döviz kuru hem TÜFE'nin hem de faizin nedeni, TÜFE ise DİBS'in nedeni olduğu sonucuna varılmıştır. VAR (Vektör Otoregresif Model) modeli ile değişkenlerin birbirine etkilerini analiz etmek için etki-tepki analizi ve varyans ayrışım tablosu oluşturulmuştur. Buna göre döviz kuru en dışsal değişken olarak belirlenmiştir. Etki-tepki analizine göre TÜFE'de meydana gelen bir şoka faizler yaklaşık 2 dönem pozitif tepki vermiştir. Döviz kurunda meydana gelen bir şoka faizler ilk dönemden itibaren negatif tepki verirken, TÜFE ise 6. dönemden itibaren negatif tepki vermiştir.