Dervişli (Eşme-Uşak) Dolayındaki Rutilli Plaserlerin Jeolojik, Mineralojik ve Jeokimyasal Özellikleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Kayhan IŞIK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Oya CENGİZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında Eşme (Uşak) ilçesinin Dervişli köyü'nde Uşak K21-c4 ile Uşak L21-b1 paftaları arasındaki yaklaşık 30 km2'lik bir alan incelenmiştir. Sahada alttan üste doğru; Paleozoyik yaşlı Eşme Formasyonu, bu birimi uyumsuz bir dokanak ile üzerleyen Neojen yaşlı Ahmetler Formasyonu'nun Balçıklıdere Üyesi ve en üstte Kuvaterner yaşlı güncel çökeller olan dere alüvyonu, taraça ve yamaç molozları bulunmaktadır. Plaser rutil zuhurları; Karaöz deresi mevkii, Hacıhüseyinli mevkii, Mollasüleymanlı mevkii ve Gökhasanlı mevkiindeki taraça çökelleri ile dere yataklarında gözlenen alüvyonlar ve yamaçlar üzerindeki elüvyal birikintilerde gözlenmektedir. Sahadaki rutilli plaserlerin mineral parajenezlerini; kuvars, albit, biyotit, muskovit, ortoklas, amfibolit (aktinolit), granat, kaolen, rutil, turmalin ve ilmenit oluşturmaktadır. Yamaçlarda bulunan rutilli elüvyal ve yamaç molozlarında gözlenen rutilli kuvars damarlarının parajenezinde ise kuvars, rutil, ilmenit, feldispat ve muskovit mineralleri belirlenmiştir. Çalışma sahasından derlenen rutil tanelerinin major oksit bileşimleri; ortalama % 93,95 TiO2, % 1,52 Fe2O3, % 0,60 SiO2 ve % 0,30 Al2O3 değerlerine sahiptir. İz elementler ise ortalama 1538,05 ppm Nb, 989,75 ppm V, 395,07 ppm Cr, 203,82 ppm W, 99,70 ppm Ta, 68,52 ppm Zr, 63,7 5ppm Sn ve 3,50 ppm Hf değerlerine sahiptir. Çalışma sahasından derlenen rutil örneklerindeki Zr içeriği kullanılarak rutil içindeki Zr termometresi ve oksijen izotop değerleri üzerinden elde edilen kuvars-rutil jeotermometresi sonuçlarına göre sırasıyla ortalama 532 oC ve 534 oC'lik oluşum sıcaklıkları belirlenmiştir. Arazi gözlemleri ile rutillerin şistleri kesen pegmatitik kuvars damarları içerisinde bulunduğu ve bu damarların parçalanıp aşınmasıyla elüvyal taraça ve dere yataklarındaki kırıntılı sedimanlar içersine geldiği belirlenmiştir. Mineralojik incelemeler ile elde edilen mineral parajenezleri, jeokimyasal analiz sonuçları ve yapılan jeotermometre uygulamaları sonucu elde edilen oluşum sıcaklığı değerleri, söz konusu oluşum kökenini destekler nitelikte olduğu ortaya konmuştur.