Asmada Hücre Süspansiyon Kültürleri İle Sekonder Metabolit Üretimi Üzerine Araştırmalar
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Emine Sema ÇETİN
Danışman: NİLGÜN GÖKTÜRK BAYDAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Asmada hücre süspansiyon kültürleri ile sekonder metabolit üretimini artırmaya yönelik uygulamaların etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen bu araştırmada, bitkisel materyal olarak Gamay, Kalecik Karası ve Öküzgözü üzüm çeşitlerine ait yaprak sapı eksplantlarından elde edilen kalluslardan oluşturulan hücre süspansiyonları kullanılmıştır. Hücre süspansiyon kültürlerinde sekonder metabolit üretimini artırmak amacıyla, aydınlık, kadmiyum sülfat, metil jasmonat ve sakkaroz uygulamalarına yer verilmiştir. Aydınlık uygulamasında hücre süspansiyonları sürekli aydınlık (10.000 lüks) ya da karanlık koşullarda kültüre alınırken; kadmiyum sülfat uygulaması üç (kontrol, 1.0 mM ve 1.5 mM), metil jasmonat uygulaması iki (kontrol ve 10 µM) ve sakkaroz uygulaması ise üç (kontrol, 0.20 M ve 0.25 M) farklı konsantrasyon şeklinde uygulanmıştır. Hücreler, kadmiyum sülfat uygulamasında kültürün 6. gününe kadar 2'şer gün aralıklarla, diğer uygulamalarda ise kültürün 15. gününe kadar 3'er gün aralıklarla hasat edilmişlerdir. Hasat edilen hücrelerde sekonder metabolit olarak toplam fenolik madde (mg/g YHA), toplam flavanol (mg/g YHA), toplam flavonol (mg/g YHA), antosiyanin (RD/g YHA), trans-resveratrol (µg/g YHA) ve tokoferol (?-, ß-, ?- ve ?-tokoferol) (µg/g-YHA) miktarları belirlenmiştir. Araştırmada ayrıca hücre canlılığı (%) ile hücre büyümesinin göstergesi olarak ortalama hücre sayısı (n) ve ortalama hücre kuru ağırlıkları (g/l) da belirlenmiştir.Araştırma sonucunda, yapılan farklı elisitör uygulamalarının genel olarak sekonder metabolit birikimini teşvik ettikleri belirlenmiştir. Bu bakımdan aydınlık koşulların toplam fenolik madde, toplam flavanol, toplam flavonol ve antosiyanin miktarları üzerine olumlu etkilerde bulunurken, karanlık uygulaması trans-resveratrol birikimini artırmıştır. Kadmiyum sülfat, metil jasmonat ve sakkaroz uygulamalarının kullanılan konsantrasyon ve hasat zamanlarına bağlı olarak fenolik bileşikler ve tokoferoller üzerinde olumlu etkilerde bulunduğu belirlenmiştir.