Arıtma Çamurlarında Reolojik Karakterizasyonun Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatih Can Kalkan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gökhan CİVELEKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tez çalışmasında konvansiyonel aktif çamur prosesi ile işletilen belediye atıksu arıtma tesisinin farklı kademelerinden (havalandırma havuzu, son çökeltim havuzu, yoğunlaştırma havuzu, çürütücü tankı) ve pilot ölçekli bir MBR tesisinden farklı zaman aralıklarında alınan çamur numunelerinin reolojik karakterizasyonu incelenmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında numunelerin fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiş olup, ikinci aşamasında ise reolojik özellikler, düşük viskozite değerlerini ölçebilen bir viskozimetre (Brookfield DV-II+Pro) ile belirlenmiştir. Rheocalc V3 1.1. programı aracılığıyla deney tiplerine uygun olarak iki program (speed ramp mode ve time to stop mode) oluşturulmuş, çamur numunelerinin zamana ve kayma hızına karşın göstermiş oldukları reolojik davranışları incelenmiş ve elde edilen veriler kayıt altına alınmıştır. Bu reolojik veriler mevcut olan dört matematiksel modele (Power Law, Casson, Bingham, Herschel-Bulkley) aktarılmış ve hangi modelin hangi çamur numunesinin reolojik özelliğinin belirlenmesinde daha etkin olduğu hesaplanan R2 ve RMSE değerleriyle saptanmıştır. Bu bağlamda, Power Law Modeli son çökeltim havuzu ve çürütme tankı, Casson Modeli son çökeltim havuzu, Bingham Modeli havalandırma havuzu ve son çökeltim havuzu, Herschel-Bulkley Modeli'de havalandırma havuzu ve son çökeltim havuzu numunelerini en iyi şekilde temsil ettiği sonucuna varılmıştır. Numunelerin katı madde içeriğindeki artışla birlikte viskozite, akma gerilimi ve akışkanlık katsayısı parmetrelerinde artış; akış davranış indeksi değerlerinde ise azalma gözlenmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda çamur numunelerinin Newtonyen olmayan bir akış karakteristiği taşıdıkları tespit edilmiştir. Arıtma çamurlarının reolojik özelliklerinin belirlenmesi, arıtma prosesindeki iletim hatlarının ve sistemlerinin projelendirilmesinde, havalandırma havuzundaki karıştırma şartlarının optimize edilmesinde, diğer arıtma ünitelerinin tasarlanmasında, geliştirilmesinde ve dolayısıyla daha verimli bir arıtma tesisinin kurulması ve işletilmesi aşamalarında etkin bir rol oynamaktadır. Bu nedenle tez kapsamında elde edilen sonuçların gelecekte yapılacak olan detaylı değerlendirmelere ışık tutacak nitelikte olduğu düşünülmektedir.