Dislipidemi Tedavisinde Kullanılan Bazıİlaçların RPLC Yöntemiyle İyonlaşma Sabitlerinin Tayini

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Vesile Canseven

Danışman: Ebru Çubuk Demiralay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez ters faz sıvı kromatografi (RPLC) metoduyla pravastatin, atorvastatin ve rosuvastatinin asit iyonlaşma sabitlerinin (pKa) belirlenmesi için düzenlenmiştir. Çalışmada metanol-su ikili karışımı hidroorganik çözücü karışımı olarak seçilmiştir. pH değerleri hareketli faz olarak kullanılan hidroorganik karışımda ölçülmüştür. Bu bileşiklerin kromatografik davranışlarında iki faktörün (solvent yüzdesi ve hareketli fazın pH' sı) birleştirilmiş etkisi araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar hareketli fazda organik modifiyerin artmasıyla protonasyon sabitlerinin arttığını göstermektedir. Kromatografik çalışma Nükleosil 300-5 C4 (5μm, 250 mm 4,6 mm) kolonla gerçekleştirilmiştir ve deneyin akış hızı 1 mL/dakika ya ayarlanmıştır. Asit iyonlaşma sabitleri ve uç alıkonma değerleri doğrusal olmayan regresyon modeli kullanılarak tahmin edilmiştir. RPLC metodunun geçerliliği deneysel ve teorik değerler arasındaki farklar kullanılarak istatistiki olarak belirlenmiştir. Sudaki pKa değerleride Yasuda-Shedlovsky ve mol kesri eşitliklerinin ekstrapolasyonuyla belirlenmiştir. Geliştirilen ve valide edilen metot çalışılan bileşiklerin kantitatif analizi için başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Yüksek geri kazanma ve düşük bağıl standart sapma tablet formulasyonunda pravastatin, atorvastatin ve rosuvastatinin tayini için metodun uygunluğunu doğrulamaktadır.