Muz kabuklarından früktooligosakkarit karışımlarının özütlenmesinin optimizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gülizar Kurtoğlu AKKAYA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sibel YİĞİTARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yapılan çalışmada ana materyal olarak, gıda sanayisinin bir atığı olan muz kabukları kullanılmış, bu kabuklar içerisinde bulunan frükto-oligosakkarit karışımlarının ekstraksiyon yöntemi ile geri kazanımı gerçekleştirilmiştir.Araştırmada ön deneylerde çalışılan parametreler; çözücü türü (saf su, saf aseton, su-aseton karışımı), muz parçacıklarının boyutu, ekstraksiyon süresi (10-210 dk) ve sıcaklığıdır (40-600C). Oldukça düşük bir sıcaklıkta (500C), 90 dakika süreyle saf aseton ile optimum parça boyutundaki muz kabuklarının özütlenmesiyle, %30'luk bir verim elde edilmiştir. Özütlerin frükto-oligosakkarit içeriklerinin, früktoz ya da glikozla neredeyse aynı olduğu ve muz kabuklarındaki frükto-oligosakkaritlerin polimerizasyon derecesinin, diğer frükto-oligosakkarit içeren bitkisel kaynaklara göre daha düşük olduğu (<6) ön deneyler sonucunda belirlenmiştir.Çalışmada bu aşamadan sonra, üç parametreli üç merkez deneyli Box-Behnken dizaynlı cevap yüzey yöntemi kullanılarak ekstraksiyon prosesinin farklı çözücüler için optimizasyonu gerçekleştirilmiş ve toplam karışımın maksimum miktarını sağlayan en uygun proses koşulları belirlenmiştir. Prosesin modellemesi yapılarak muz kabuklarının farklı çözücüler içindeki difüzyon katsayısı belirlenmiştir.Bu çalışma sonucunda atık olarak çevreye dönen muz kabukları atık pozisyonundan kurtarılmış ve değerlendirilmiş olacaktır. Frükto-oligosakkarit karışımlarının sağlık etkileri kanıtlanmış temel fonksiyonel gıda bileşeni olduğu, ülkemizde üretilmediği, ithalatının %148 vergiye tabi tutulduğu gerçekleri göz önüne alındığında, bu çalışmayla atık bir maddeden hem insan sağlığı hem de ülke ekonomisi açısından fayda sağlanabilecektir.Anahtar Kelimeler: Frükto-oligosakkarit, 1-kestoz, Nistoz, Frükto-furanozil Nistoz, Ekstraksiyon, Optimizasyon, Oligosakkarit, Cevap Yüzey Yöntemi