KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN EĞİRDİR GÖLÜ HAVZASINA ETKİLERİ VE KURAKLIK ANALİZİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Erhan ŞENER
Danışman: Ayşen Davraz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu tez çalışmasında, küresel iklim değişikliğinin Eğirdir Gölü havzasındaki
muhtemel etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, bölgenin
mevcut iklimsel özellikleri belirlenmiş, geleceğe yönelik iklim projeksiyonları ile
meteorolojik ve uydu bazlı kuraklık analizleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, Küresel
iklim değişikliğinin Eğirdir Gölü’ne etkilerinin belirlenebilmesi için ise göl seviye
değişimleri yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri ve İHA verileri ile analiz
edilmiştir.
Bölgenin iklim özelliklerinin belirlenmesinde Isparta, Eğirdir, Senirkent,
Uluborlu ve Yalvaç Meteoroloji İstasyonlarına ait yağış ve sıcaklık değerleri
kullanılmıştır. Havzanın yıllık ortalama yağış miktarı 790,4 mm ile 501,1 mm
arasında değişmekte olup genel yağış trendi istatistiksel açıdan anlamlı olmayan
azalan ve kısmen artan yönde eğilim göstermektedir. Eğirdir Gölü Havzası için
belirlenen aylık ortalama sıcaklık değerleri ise 11,32 oC ile 12,57 oC arasında
değişmektedir. Sıcaklık trendi incelendiğinde istatistiksel açıdan anlamlı
olmayan artış ve azalmalar mevcuttur. Çalışmada, geleceğe yönelik yapılan yağış
ve sıcaklık verilerinin tahmininde ve kuraklık analizlerinde CanESM5 modeli
çıktıları kullanılmıştır. Geleceğe yönelik yapılan tahminlerde (2020-2100), genel
olarak SSP245, SSP370, SSP440 (2020-2030 yılları arası hariç) ve SSP585
senaryolarında tüm onar yıllık periyodlardaki ortalama yağış miktarlarında
azalma dikkati çekmektedir. Aynı zamanda, tüm senaryolarda yıllık ortalama
sıcaklık değerlerinde artışlar öngörülmektedir. Eğirdir Gölü havzasının mevcut
kuraklık analizlerini ve geleceğe yönelik kuraklık tahminlerini gerçekleştirmek
için Standartlaştırılmış Yağış İndeksi, Yağış Anomali İndeksi, Normalin Yüzdesi
İndeksi, Ondalıklar Kuraklık İndeksi, Efektif Kuraklık İndeksi, Çin Z İndeksi ve Z
Skor İndeksi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Geleceğe yönelik kuraklık
tahminlerine göre, aşırı kurak periyotların 12 aylık zaman ölçeğinde yapılan
analizlerde en erken 2055 ve 2072 yıllarında yaşanacağı öngörülmektedir.