Yaşayan İnsan Hazinesi Hamza Üstünkaya ve Çini Sanatına Katkıları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat Ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mine ATAÇ

Danışman: Deniz Çeliker

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Somut Olmayan Kültürel Miras alanlarından biri olan el sanatları geleneğinin korunması ve yaşatılabilmesi için en önemli noktalardan biri miras niteliği taşıyan sanatın tespiti, bir diğeri ise o sanatı icra eden ustaları/sanatçıların tespitidir. Unesco miras niteliği taşıyan unsurları yeniden yaratan, yorumlayan ve aktaran bu kişileri "Yaşayan İnsan Hazineleri" olarak tanımlamaktadır. Bu tanıma göre Somut Olmayan Kültürel Miras unsuru kadar onu yaşatan icracıda önemlidir. Bu çalışmada 2020 yılında "Yaşayan İnsan Hazinesi" unvanını almış Kütahya çini ustası Hamza Üstünkaya'nın hayatı ve çalışmaları incelenmiştir. Bu bağlamda tez üç bölümden oluşmaktadır. Kavramsal temeller bölümünü içeren birinci bölümde; öncelikle Kültür, Kültürel Miras, Somut Olmayan Kültürel Miras kavramları açıklanarak, geçmişten bugüne Çini sanatının gelişimi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; Kütahya çini sanatı başlığı altında Osmanlı, Cumhuriyet ve günümüz üretim bilgileri verilerek, çini üretiminde kullanılan bezeme teknikleri örnekleri ile açıklanmaya çalışılmıştır. Tezin üçüncü bölümünde ise; Hamza Üstünkaya'nın yaşamı ve eserleri bezeme özellikleri incelenerek tanıtılmıştır. Çalışmanın bu bölümü Hamza Üstünkaya ile yapılan birebir görüşmeden elde edilen verilerden oluşmaktadır. Ek olarak bezeme unsurları ile tanıtılmaya çalışılan tüm çalışmalar sanatçının izni ile kendi atölyesinden çekilmiş ürünlerin görsellerinden oluşmaktadır. Anahtar Kelimeler: El Sanatları, Çini Sanatı, Kültürel Miras, Somut Olmayan Kültürel Miras, Hamza Üstünkaya