Türkiye'de Meyve Gülcülüğü Açısından Önemli Gül(Rosa L. ) Türleri Üzerinde Araştırmalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Şayeste Özçelik
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hasan ÖZÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasının amacı; Türkiye?de endüstriyel açıdan kullanılabilecek meyve güllerini belirlemek ve sınıflandırmaktır. Çalışmanın materyalleri Türkiye genelinden toplanan ve SDÜ Botanik Bahçesi?nde yetiştirilen kuşburnu bitkileridir. 15 örnek potansiyel meyve gülü adayı olarak belirlenmiş ve bu örnekler üzerinde biyolojik, pomolojik ve kimyasal analizler yapılmıştır. Sonuçlar literatür ışığında karşılaştırılmış, tartışılmış ve yorumlanmıştır. Çalışılan gül materyalleri Rosa canina, R. dumalis, R. beggeriana, R. gallica, R. pendulina, R. noisettiana ve R. alba? ya aittir. R. alba, R. pendulina ve R. gallica? ya ait bir örnek (1733 no.lu) eski bahçe güllerimizdendir. Diğerleri ise doğal olarak yetişen Türkiye gülleridir. Boy kısaldıkça meyve üretimi artmaktadır. R. beggeriana sadece meyve gülü olarak değil, diğer gülcülük alanlarında da önemli bir değerdir. R. canina dışındaki türler ilk kez tarafımızdan çalışılmıştır. Kuşburnu türlerinde en önemli organ meyvedir ve çalışmalarımızda bu konu ağırlıktadır. C vitamini sentezi yüksek rakıma ve soğuğa bağlı olarak artmakta olup C vitamini miktarı Türkiye kuşburnularında dünya genelinden daha yüksektir. C vitamini en yüksek 1. yıl 13276 no.lu örnekte (14467 ?g/g); 2. yıl 730 no.lu örnekte 11104, 88 (?g/g) çıkmıştır. İncelenen tüm örneklerde 1. yıl fenolik bileşenlerden gallik asit ve kafeik asit; 2. yıl klorojenik asit tespit edilememiş; buna karşılık 2. yıl gallik asit ve kafeik asip tespit edilmiştir. Çekirdekte % yağ miktarı 1. yıl 502 no.lu örnekte en yüksek (% 13,77), 1733 no.lu örnekte en düşük (% 6,16); 2. yıl 1274 no.lu örnekte en yüksek (% 13.66), 502 no.lu örnekte en düşük (% 8.22) olarak bulunmuştur. R. dumalis meyve gülcülüğü açısından R. canina? dan daha önemli bir yabani türdür ve bu türün antalyensis varyetesi endemiktir. Meyve analizleri de oldukça önemli ç ıkmıştır. R. alba ise dekara meyve üretimi açısından ilk sırada yer almaktadır. R. beggeriana sadece meyve gülcülüğü açısından değil, peyzaj ve boya amaçlı olarak da önemli görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Meyve gülü, Kuşburnu, Meyve gülcülüğü, Gül ekonomisi, Türkiye.