Pamuk ve Geri Dönüşüm Pamuk Liflerinden Eğrilen İpliklerin Özelliklerinin İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM YELKOVAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Demet YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tekstil teknolojisindeki gelişmelere paralel olarak kişi başına düşen lif tüketimi artmakta, artan bu lif tüketimini karşılamak amacıyla da tekstil atıklarının geri dönüşümü önem kazanmaktadır. Bu konudan yola çıkarak, bu tez çalışmasında kısa ştapel iplik üretiminde oluşan çeşitli elyaf teleflerin iplik üretiminde kullanılması durumunda elde edilecek iplik özelliklerinin araştırılması amaçlanmıştır. Tez kapsamında, harman-hallaç dairesi, tarak makinesi ve cer, fitil, ring iplik gibi çeşitli makine emişleri ile toplanan telefler olmak üzere üç farklı telef (hallaç, şapka ve pnomofil), %5 ile %40 arasında değişen oranlarda ham pamuk içerisine karıştırılmış ve telef türü ve miktarının iplik kalitesine etkisi incelenmiştir. Çalışmada, konvansiyonel ring ile RoCoS® ve Rieter K46 kompakt ipliklerin iplik özelliklerindeki değişimin yanında elde edilen ring ipliklerin iplik kalite değerlerinin USTER Dünya İstatistikleri ile kıyaslaması yapılarak hangi kalite dilimi içerisinde yer aldığı belirlenmiştir. Tez çalışmasının sonucunda, telef türü ve oranının iplik özellikleri üzerinde etkili olduğu, pnomofil telefi içeren ipliklerin diğer telef türlerine kıyasla daha iyi ve telefsiz ipliklerle benzer kalite değerleri verdiği görülmüştür. Şapka ve hallaç teleflerinde, düşük telef kullanım oranlarında beklentileri karşılayabilecek kalitede iplik üretiminin mümkün olduğu, yüksek telef oranlarında harman hallaç dairesinde yapılacak hazırlık işlemleri veya uygun tarak makinesi ayarları ile karşılaştırılabilir değerlere sahip iplik eldesinin sağlanabileceği sonucuna varılmıştır. İplik tüylülüğü ve neps açısından hallaç, diğer iplik özellikleri açısından ise şapka telefinin daha iyi değerler verdiği belirlenmiştir. İplik tüylülüğü ve iplik hataları üzerinde kısa lif, neps ve tohum kabuğu neps miktarı gibi elyaf özelliklerinin; iplik düzgünsüzlüğü ve gerilme özellikleri üzerinde ise liflerin açma derecesinin daha etkili olduğu gözlenmiştir. Tüylülük, mukavemet ve kopma uzaması özellikleri açısından kompakt ipliklerin konvansiyonel ring ipliklerden daha iyi kalite değerlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Ancak, mekanik yoğunlaştırma prensibine göre çalışan RoCoS® kompakt eğirme sisteminin Rieter K46 sistemine kıyasla daha iyi değerler verdiği görülmüştür.