Kafeik Asit ve Metil Jasmonat Uygulamalarının Kök Boya (Rubia tinctorum) Bitkisine Ait Kök Kültürlerinde Sekonder Metabolit Birikimi Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Pınar ÖZDAMAR BİÇER

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NİLGÜN GÖKTÜRK BAYDAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kök boya (Rubia tinctorum L.), kök ve rizomları alizarin, purpurin gibi antrakinon türevlerince zengin çok yıllık bir bitkidir. Antrakinon ve fenolik bileşiklerin tekstil, gıda ve ilaç sanayindeki önemli özellikleri nedeniyle yüksek kalite ve miktarda elde edilmeleri gerekmektedir. Bu araştırma in vitro koşullarda kök boya bitkisine ait kök kültürlerine uygulanan kafeik asit (KA) ve metil jasmonat (MeJA)'ın kök büyüme indeksi ile sekonder metabolit birikimi üzerine olan etkileri incelenmiştir. Bu amaçla sürgün parçalarından in vitro koşullarda elde edilmiş adventif köklere iki farklı konsantrasyonda kafeik asit (1 ve 2 mM) ve MeJA (10 ve 100 μM) tek ya da ikili kombinasyonlar halinde 7 gün süresince uygulanmıştır. Daha sonra uygulamalara göre kök büyüme indeksi, ortamda ve köklerde toplam AK miktarı ile köklerde alizarin, purpurin ve toplam fenolik madde miktarları değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda MeJA'nın kontrolle kıyaslandığında kök büyümesini azaltırken, KA'nın kök büyümesi üzerinde olumlu etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca en yüksek total antrakinon, alizarin, purpurin ve toplam fenolik madde birikimini sağlayan 2 mM KA and 100 μM MeJA kombinasyonunun en iyiuygulama olduğu sunucuna da varılmıştır.