KAPARİ (Capparis spinosa L.) BİTKİSİNİN DOKU KÜLTÜRÜNDE POLİAMİN UYGULAMALARININ BİTKİ REJENERASYONU VE ANTİKANSER ÖZELLİKLİ KUERSETİN ÜRETİMİNE ETKİSİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VİLDAN YAMAN

Danışman: Yasemin Coşkun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma kapari (Capparis spinosa L.) bitkisinin doku kültüründe poliamin uygulamalarının bitki rejenerasyonu ve antikanser özellikli kuersetin üretimine olan etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla farklı çeşit (spermin, spermidin ve putresin) ve konsantrasyonlardaki (0.0, 0.5 ve 1.0 mg/l) poliaminler ve bitki büyüme düzenleyicilerinden 2.0 mg/l BAP ve 1.0 mg/l NAA MS kültür ortamına eklenmiştir. Kapari bitkisinin yaprak, tomurcuk ve meyve eksplantlarından in vitro koşullarda elde edilen kalluslar bitki rejenerasyon oranı, kuersetin ve rutin birikimi, aromatik bileşiklerin üretimi ve ayrıca oluşum oranı, ağırlığı, çapı, rengi ve yapısı bakımından değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, kallus oluşumu bakımından en yüksek değer yaprakta 1.0 mg/l spermin, tomurcukta 0.5 mg/l spermin ve meyvede 1.0 mg/l putresin uygulamaları; bitki rejenerasyonunda en yüksek değer yaprakta 0.5 mg/l spermin, tomurcukta 1.0 mg/l putresin, meyvede 0.5 mg/l spermidin uygulamaları; en yüksek kuersetin birikimi yaprak, tomurcuk ve meyvede 0.5 mg/l spermidin uygulaması; en yüksek rutin birikimi yaprak ve meyvede 0.5 mg/l spermidin, tomurcukta 0.5 mg/l putresin uygulamaları olarak tespit edilmiştir. Yaprak kalluslarından ölçülen bazı aromatik bileşikler üzerinde de poliamin uygulamalarının önemli artırıcı etkisinin olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, poliamin uygulamalarının kapari bitkisinin doku kültürü çalışmalarında kallus oluşumu, rejenerasyon miktarı, kuersetin, rutin ve aromatik bileşiklerinin üretimini artırmaya yönelik olarak başarı ile kullanılabileceği görülmüştür.