TÜRKİYE’DE İSTİHDAM VE İŞSİZLİK SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: ÖZEL SEKTÖR ÇALIŞANLARI AÇISINDAN ISPARTA İLİ ÖRNEĞİ.


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nuh Ali Türel

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Levent KÖSEKAHYAOĞLU

Özet:

Dünya ekonomisinde gelişen teknoloji ve küreselleşme ile birlikte istihdam ve işsizlik sorunları her geçen gün daha da önem kazanmaktadır. Bu sorunlar tüm dünyada olduğu gibi, gelişmekte olan ülkeler içerisinde kalabalık ve genç nüfusu ile ön plana çıkan Türkiye'de de önemli bir sorun teşkil etmekte ve dikkate alınması gereken ekonomik sorunların başında gelmektedir. Türkiye'de istihdam ve işsizlik sorunlarının en önemli nedenlerini ve Türkiye ekonomisinin geleceği açısından istihdamın arttırılıp işsizlik sorununun en aza indirilmesi için en etkili olabilecek çözüm önerilerinin üretilmesini amaçlayan bu çalışma, her an işsiz kalma riski ile karşı karşıya olan özel sektör çalışanlarını kapsamaktadır. Çalışmanın teorik bölümünde; istihdam ve işsizliğin kavramsal çerçevesi ile ilgili literatür taraması yapılarak Türkiye'de ve Isparta'da istihdam ve işsizliğin boyutları ve kapsamı belirlenmeye çalışılmıştır. Uygulama bölümünde ise; özel sektör çalışanlarının demografik özelliklerinin, Türkiye'deki işsizlik sorununun nedenleri ve en aza indirilmesi için en etkili olabilecek çözüm önerileri hakkındaki görüşlerine etkisi incelenmiştir. Bu çalışmada anket yöntemi kullanılmış ve hazırlanan anket soruları 2014 Kasım ve Aralık aylarında Isparta'da faaliyet gösteren özel sektör kuruluşlarında çalışan toplam 551 özel sektör çalışanı tarafından cevaplandırılmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 15.0 paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, Türkiye'de işsizliğin en önemli nedenlerinin başında eğitim ile istihdam arasında köprünün kurulamaması neticesinde vasıfsız insan sayısının artması, istihdamı arttırmaya yönelik devlet teşviklerinin yetersizliği ve kayıt dışı istihdamın önüne geçilememesinin geldiği belirlenmiştir. Türkiye'de işsizliğin en aza indirilmesi için öncelikli olarak yeni iş alanlarının oluşturulması, SGK prim sisteminde yeni düzenlemelere gidilmesi ve tarımın eski önemine kavuşturulması amacıyla gerekli teşvik ve yatırımların yapılmasının etkili olabileceği tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda; çalışanların işsizliğin nedenleri hakkındaki görüşlerinin demografik özellikleri açısından cinsiyet ve çalıştıkları sektörlere göre farklılık gösterdiği, buna karşılık yaş, çalışma süresi, eğitim düzeyi, ekonomik gelir durumu, medeni durum ve işyeri büyüklüklerine göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Bunun yanında işsizliğin en aza indirilmesi için etkili olabilecek çözüm önerilerinin de çalışanların sahip oldukları bazı demografik özelliklere göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.