Origanum vulgare L. Aracılığıyla Gümüş Nanopartiküllerin (AgNP) Biyosentezi ve Yabancı Otlar Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi,
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Mühendislik Ve Doğa Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gökay BEYAZ
Danışman: Yasemin Coşkun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde çevre dostu ve daha ekonomik olması sebebiyle bitkiler üzerinde yeşil nanoteknoloji çalışmalarının artan bir popüleriteye sahip olduğu görülmektedir. Özellikle bitki özütleri aracılığıyla ekstrasellüler yolla nanopartikül sentezi diğer tüm sentez yollarına göre daha kolay ve ucuz olduğu için daha fazla tercih edilmektedir. Çalışmamızda bir allelokimyasal olan karvakrol metabolitine sahip olduğu ve Portulaca oleracea ile Trifolium repens yabancı otları üzerinde negatif allelopatik etkileri bildirilen Origanum vulgare bitkisi yapraklarının farklı konsantrasyonlardaki (%10, 20, 40) sulu özütleri ve gümüş nitrat (AgNO3) sulu çözeltisi aracılığıyla gümüş nanopartiküller (AgNP) sentezlenmiştir. AgNP'lerin sentezi, açık kahverengi olan çözeltilerin sentez sonrasında siyah renge dönüşmesi sonucunda morfolojik olarak onaylanmıştır. Daha sonra bu nanopartiküllerin karakterizasyonu, Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM), X Işını Difraktometresi (XRD), Ultraviyole Görünür Spektrofotometresi (UV-VİS) analizleri ve nanopartikül oluşumunu sağlayan fonksiyonel grupların belirlenmesi için Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR) analizleri yapılmıştır. SEM sonucunda küresel yapıda ve ortalama boyutu 41.95 nm olduğu tespit edilen nanopartiküllerin, XRD analizi sonucunda kübik kristalize bir yapıya sahip olduğu görülmüştür. Uv-vis analizi sonucunda ise 417 nm dalga boyunda spektrum gözlemlenmiştir. Özüt ve AgNP için yapılan FTIR analizleri sonucunda piklerde görülen uyumluluk O. vulgare özütünün AgNP sentezi için biyoindirgen özellikte sekonder metabolitlere sahip olduğunu göstermiştir. Çalışmamızda farklı konsantrasyonlardaki (%10, 20, 40) AgNP ve özüt çözeltilerinin P. oleracea ve T. repens otları üzerindeki fitotoksik etkileri araştırılmıştır. P. olearacea grupları için %40 özüt uygulamasının tohum çimlenmesi ve kök uzunluğu gibi parametreleri kontrol grubuna kıyasla diğer tüm uygulamalardan daha çok azalttığı gözlemlenmiş fakat yapılan tüm, morfolojik (çimlenme oranı, kök ve gövde uzunluğu, yaş ağırlık) ve fizyolojik (klorofil a, klorofil b, antosiyanin, karotenoid ve prolin içeriği) incelemeler ele alındığında genel olarak %20 AgNP uygulamasının diğer uygulamalara göre daha fitotoksik olduğu tespit edilmiştir. T. repens için ise yapılan incelemeler sonucunda ise %40 AgNP uygulaması altındaki fidelerde yaş ağırlığın diğer uygulamalardan daha düşük olduğu görülmüş fakat geriye kalan tüm analizler sonucunda kontrole kıyasla en fitotoksik uygulamanın %10 AgNP uygulaması altındaki gruplarda olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca %10 AgNP muamelesi altındaki fidelerde yaş ağırlık istatistiksel olarak kontrole kıyasla önemli miktarda azalmıştır (p<0.05). Yaptığımız çalışma sonucunda sentezlenen AgNP'lerin, kekik özütünün P. oleracea ve T. repens yabancı otları üzerindeki fitotoksik etkilerini artırdığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar göz önünde bulundurularak yeşil nanoteknoloji çalışmaları sayesinde, çevre ve insan sağlığı için son derece tehlikeli olan pestisitlere yeni alternatifler geliştirilebileceği görülmüştür.