Hava alanı problemleri ve dizisel eşit katkılar kuralı üzerine

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Matematik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Eda Ülgen

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sırma Zeynep ALPARSLAN GÖK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yöneylem araştırması denince akla ilk gelen kelime optimizasyondur. Optimizasyon kelime olarak 'en iyiyi elde etme' şeklinde tanımlanabilir. Bu da bize bir amaç doğrultusunda eldeki kaynakları kullanarak problemlerin optimal (en iyi, en verimli) çözümünün bulunmasını ifade eder. Yöneylem, karmaşık sorunların çözümünde ve incelenmesinde bilimsel ve özellikle matematiksel yöntemlerin uygulanışı; yöneylem araştırması ise herhangi bir problemi yöneylem yöntemine göre araştırma, incelemedir. Yöneylem araştırması durumlarından bazıları sıralama, minimum maliyetli ağaç, atama ve havaalanı problemleridir. Bu tez çalışmasında havaalanı durumlarından bahsedeceğiz. Havaalanı problemleri farklı boyutta piste ihtiyaç duyan havayolu şirketleri arasında maliyetlerin paylaşılması üzerine kurulmuştur. Bu tezde bir dağıtım kuralının farklı üç aksiyom altında havayolu şirketleri üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz. Bu aksiyomları nüfus adaleti, en küçük maliyet tutarlılığı ve dengeli populasyon etkisi olarak adlandırabiliriz. Göstereceğiz ki bu üç aksiyom diğer ufak aksiyomların da yardımıyla havaalanı problemlerinin en bilinen kuralı olan dizisel eşit katkılar kuralını belirsizlik altında da karakterize etmektedir. Anahtar Kelimeler: Havaalanı problemi, optimizasyon, Yöneylem Araştırması, dizisel eşit katkılar kuralı, belirsizlik.