PREPUBERTAL DÖNEM SÜRESİNCE YAVRU SIÇANLARDA MONOSODYUM GLUTAMAT’A MARUZİYETİN ÖĞRENME VE NÖRODAVRANIŞ ÜZERİNE ETKİLERİ(ÖYP05543-dr-13)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Halil İbrahim Büyükbayram

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Duygu KUMBUL DOĞUÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Prepubertal Dönem Süresince Yavru Sıçanlarda Monosodyum Glutamat'a Maruziyetin Öğrenme ve Nörodavranış Üzerine Etkileri MSG işlenmiş gıdalarda lezzet arttırıcı olarak kullanılan bir gıda katkı maddesidir. Yapılan birçok çalışmada MSG'nin MSS üzerine olan olumsuz etkileri gösterilmiştir. Biz de çalışmamızda çocukluk döneminde MSG tüketiminin öğrenme, hafıza ve bazı nörodavranışsal parametreler üzerine etkilerini araştırdık. Çalışmamızda anne sütünden ayrılmış 4 haftalık 66 adet sıçan kullanılmıştır. Sıçanlar eşit sayıda erkek ve dişi içeren 3 gruba ayrılmıştır (K, D1, D2). Oral gavaj yoluyla 6 hafta boyunca D1 grubundaki sıçanlara 25 mg/kg/gün, D2 grubundakilere 2,5 g/kg/gün dozunda MSG uygulanırken, K grubundakilere aynı hacimde içme suyu uygulanmıştır. Daha sonra sıçanların Morris Su Labirenti Testi, Açık Alan Testi ve Zorlanmış Yüzme Testindeki performansları değerlendirilmiştir. Bu testlerden sonra sakrifiye edilen sıçanların hipokampüslerinden Western Blot yöntemiyle NR2A, NR2B, 5-HT2A ve nAChR α7 reseptörlerinin konsantrasyonları ölçülmüştür. Morris Su Labirentinde D2 grubunda öğrenme hızının kontrol grubuna göre yavaş olduğu, 'Açık Alan testi'nde şahlanma sayısı ve merkez kareye giriş sayısının D2 grubunda K grubuna göre yine anlamlı düzeyde düşük olduğu saptanmıştır. Zorlanmış yüzme testinde ise D1 ve D2 grubunda hareketsiz geçirilen sürelerin anlamlı düzeyde arttığı bulunmuştur. Bu veriler MSG'nin nörodavranışsal çaresizlik ve anksiyete yarattığını desteklemektedir. Çalışılan reseptörlerden NR2A konsantrasyonunda her iki cinsiyette D2 gruplarında K grubuna göre anlamlı bir artış gözlenmiştir. Çalışmamızda yüksek dozda MSG'nin öğrenme hızı ve nörodavranışsal çaresizlik üzerine etkilerinin olduğu ve NR2A reseptöründeki artışın eksitotoksisite ile ilişkili olarak bu verilerle ilişkilendirilebileceğini düşünmekteyiz. Diğer taraftan nAChR α7 ve 5-HT2A düzeylerinde cinsiyetler arasında anlamlı farklılıklar olması MSG'nin dişi ve erkek cinsiyette farklı etkiler yaratabileceğini ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Gıda Katkı Maddeleri, NMDAR, hafıza, Morris Su Labirenti