Tuz Stresi Altında Çimlendirilen Arpa Tohumlarında Dışsal Askorbik Asit Ön Uygulamasının Sitogenetik Etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Naime Büyükkaya Bayraktar
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Selma TABUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, farklı tuz konsantrasyonlarında (0.00, 0.32, 0.35, 0.40 M) çimlendirilen arpa (Hordeum vulgare L. cv. 'Bülbül 89') tohumlarının kök meristem hücrelerindeki mitotik aktivite ve kromozom davranışları üzerine askorbik asit ön uygulamasının etkisi araştırılmıştır. Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında mitotik aktivite tuz konsantrasyonunun artışına paralel olarak oldukça önemli derecede azalmıştır. Aynı zamanda bu tuz konsantrasyonları arpa kök meristem hücrelerinde kromozomal anormalliklerin önemli bir derecede artmasına sebep olmuştur. Ayrıca tek başına askorbik asit (1µM) ön uygulamalı tohumlar kontrol (saf su) ile karşılaştırıldığında, mitotik indeksin %46 oranında azaldığı ve mitotik anormalliklerin frekansının ise %8.96 oranında arttığı belirlenmiştir. Askorbik asit ile muamele edildikten sonra yüksek tuz konsantrasyonlarında (0.35 ve 0.40 M) çimlendirilen tohumların mitotik indeksinin, tek başına askorbik asit ortamında çimlendirilen tohumların mitotik indeksinden daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Diğer bir ifadeyle tuzlulukla birlikte askorbik asit ön uygulaması tuz konsantrasyonu artışına paralel olarak mitotik indekste önemli bir artışa neden olmuştur. Bununla birlikte yüksek tuz konsantrasyonlarında askorbik asit ön uygulaması, tek başına aynı tuz konsantrasyonlarında çimlendirilen tohumların mitotik indeksine göre önemli bir artış göstermiştir. Yani, askorbik asit mitotik aktivite üzerindeki tuz stresinin olumsuz etkisini dikkate değer bir şekilde azaltmıştır. Ayrıca farklı tuz konsantrasyonlarında çimlendirilen askorbik asit ön uygulamalı tohumların kök meristem hücrelerindeki kromozomal anormalliklerin frekansı kendi kontrol grubuna (tek başına askorbik asit) göre oldukça önemli derecede azalmıştır. 1µM askorbik asit ön uygulaması özellikle yüksek tuz konsantrasyonlarında tuzluluğun negatif etkisini hafifletmekte oldukça başarılı bir performans göstermiştir. En yüksek tuz konsantrasyonunda (0.40 M) askorbik asit ön uygulaması kromozom anormallik frekansını en az 10 kat azaltarak mükemmel bir başarı göstermiştir. Farklı tuz konsantrasyonları ve/veya askorbik asit ön uygulaması profaz, metafaz, anafaz ve telofazda çeşitli kromozomal sapmaların yanı sıra mikronükleus ve granülasyona neden olmuştur. Anahtar Kelimeler: Arpa, askorbik asit, kromozom anormallikleri, mitotik indeks, tuz stresi