Konya ilinde havuç yetiştiriciliği yapan işletmelerde üretim maliyeti, karlılık düzeyi ve pazarlama yapısının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Musa ACAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEVLÜT GÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, Konya ilindeki havuç pazarlama yapısının irdelenmesi, üretim maliyetleri ve kârlılığının ortaya koyularak, belirlenen sorunlara çözüm önerilerinin getirilmesidir. Araştırmada kullanılan birincil veriler, Konya ilinde havuç yetiştiriciliği yapan işletmelerden ve pazarlama kanalında yer alan aktörlerden yüz yüze görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Havuç üreticileri ve pazarlama kanalında yer alan aktörler doğrudan ziyaret edilerek, 73 adet havuç üreticisi, 30 adet aracı, 10 adet soğuk hava depo işletmesine konu ile ilgili hazırlanan formlar uygulanmıştır. Anket uygulanan işletmeler tesadüfî olarak seçilmiştir. Havuç yetiştiricisi işletmelerden ve ilgili paydaşlardan elde edilen veriler, 2011 üretim sezonunu kapsamaktadır.Havuç üreten işletmeler ortalamasında havuç maliyeti 0.250 TL/kg, satış fiyatı 0.335 TL/kg ve kâr marjı 0.085 TL/kg?dır. İşletmelerde nisbi kâr 1.34 olarak hesaplanmıştır. Brüt kârın ve mutlak kârın işletmeler ortalamasındaki değeri sırasıyla, 83761.27 TL ve 45408.84 TL olarak tespit edilmiştir.Havuç üretimi yapan işletmelerin ürünlerini pazarlamada kullandığı dağıtım kanalı ağırlıklı olarak, Üretici => Sevkiyatçı Tüccar => Tüketim Merkezi Komisyoncusu =>Perakendeci => Tüketici (üreticilerin %32.88?i) ve Üretici => Üretim Merkezi Komisyoncusu => Perakendeci => Tüketici (üreticilerin %30.14?ü) şeklinde olduğu tespit edilmiştir.Araştırma sahasında görüşülen havuç yetiştiricisi işletmelerde havuç üretiminin %73.80?i ekstra sınıf, %17.34?ü I. sınıf, %8.86?sının ise II. sınıf olduğu tespit edilmiştir.Aracı düzeyinde havuç pazarlama masrafları ise 0.67 TL/kg olarak hesap edilmiştir. Bu tutarın %69.39?unu hammadde, %11.07?sini komisyon ve %8.89?unu taşıma masrafları oluşturmaktadır. Aracıların havuç pazarlamasında kullandığı dağıtım kanalı şekli ise, Üretici => SİZ(FİRMA) => Üretim Merkezi Komisyoncusu => Perakendeci => Tüketici (aracıların %30?u) ve Üretici => SİZ (FİRMA) => Tüketim Merkezi Komisyoncusu => Perakendeci => Tüketici (aracıların %30?u) olarak belirlenmiştir.Havuç üretiminde; ürün girdi maliyetlerinin yüksekliği, yeni pazar bulmada yaşanan sıkıntılar, iklim koşulları ve ürün bedelinin alınmasında yaşanan gecikmeler/alınamaması temel sorunlar olarak saptanmıştır.Ürün ihracatı açısından, var olan pazarların sürdürülebilirliğinin sağlanması için gümrüklerdeki zorlukların giderilmesi ile yeni pazarların oluşturulması önemlidir. Havuç yetiştiriciliğinde havuç üreticilerinin modern tarım tekniklerinin kullanma konusunda eğitim seviyesi yeterlidir. Değişim ve yeniliklere açık bir yapıdadırlar. Ancak bu tekniklerin üretici düzeyinde uygulanmasında zayıf noktalar bulunmaktadır. Bu açıdan eğitim faaliyetlerinin arttırılması önemlidir. Ayrıca, ulusal/uluslararası fon desteği sağlayan kurum/kuruluşlardan proje karşılığında yardım alınması ile de sağlanabilir.Havuç üretiminin geliştirilmesi için verilebilecek öneriler arasında; girdi maliyetlerinin düşürülmesi, havuç ürününe destek verilmesi sayılabilir. Nitekim işletmeler düzeyinde elde edilen bulgularda havuç satış fiyatı, mal oluşunu yakın olmakta, bazı işletmelerde ise karşılayamamaktadır. Bu noktada havuç üretiminde sürdürülebilirlik açısından üretici düzeyinde girdi maliyetlerinin düşürülmesi de oldukça önemlidir. Anahtar Kelimeler: Havuç, pazarlama kanalı, üretim maliyeti, kârlılık, Konya