Göller bölgesindeki bazı su kaynaklarında bulunan toksik siyanobakteri türlerinin tanımlanması ve toksin seviyelerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fatma Gürbüz

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Aynur Gül KARAHAN ÇAKMAKÇI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, l. derece doğal sit alanı olan Kovada Gölü'nde gerçekleştirilmiştir. Gölde belirlenen 6 istasyondan alınan su örneklerinde toksik siyanobakteri varlığı ve izolatların toksin üretme düzeyleri çalışılmıştır. Bunun yanı sıra bazı su kalitesi parametreleri ve klorofil-a miktarları da belirlenmiştir.2004 yılında, Haziran?Eylül ayları boyunca alınan örneklerde ortalama su sıcaklığı 22,07 ? 3,4; çözünmüş oksijen 6,74 ? 1,152 mg/L; pH 8,43 ? 0,197, elektriksel iletkenlik 360 ? 11,7 µmhos/cm, nitrat 3,9 ? 0,87 mg/L, ortofosfat 0,243 ? 0,024 mg/L, klorofil-a 26,03 ? 21,9 mg/m3 olarak tespit edilmiştir. 2005 yılında Mayıs?Ekim ayları boyunca alınan örneklerde ortalama su sıcaklığı 19,5 ? 4,3ºC, çözünmüş oksijen 9,40 ? 1,54 mg/L, pH 8,6 ? 0,46, elektriksel iletkenlik 357 ? 20,17 µmhos/cm, nitrat 0,95 ? 0,3 mg/L, ortofosfat 0,109 ? 0,04 mg/L, amonyak 0,69 ? 0,058 mg/L, klorofil-a 18,16 ? 12,26 mg/m3, seki diski derinliği 51,03 ? 17,3 cm olarak ölçülmüştür. Gölden izole edilen siyanobakteriler laboratuvar şartlarında üretilmiş ve morfolojik olarak tanımlanmıştır. İzolatların, Anabaena affinis KG101, Oscillatoria. articulata KG03, Oscillatoria formosa KG01, Oscillatoria limnetica KG02, Pseudoanabaena catenata KG04, Synechococcus sp. KG001'dan oluştuğu belirlenmiştir. Siyanobakterilerin toksisitesi Artemia Biyoanalizi, HPLC ve ELISA ile incelenmiştir. Probit analizi (EPA) ile Artemia larvalarının verdiği ölüm oranları ölçülmüştür. En yüksek LC50 değeri O. limnetica KG02 ekstraktı ile gerçekleşmiştir. ELISA analizinde polikonal, monoklonal antikorlar ve mikrosistin test kiti Envirogard kullanılarak mikrosistin tayini yapılmıştır. Test edilen siyanobakteriler içinde en yüksek mikrosistin içeriği M. aeruginosa PCC 7806'da ve bunu takiben O. limnetica KG02'de ölçülmüştür. Poliklonal antikor kulanılarak ölçülen mikrosistin miktarı M. aeruginosa PCC 7806 için 20,71±4,5 ng/mL, O. limnetica KG02 için 6,32±3,4 ng/mL'dir. Ticari test kiti ile mikrosistin miktarları M. aeruginosa PCC 7806 için 24,49±5,57 ng/mL, O. limnetica KG02 için 10,93±2,38 ng/mL olarak tespit edilmiştir. Monoklonal antikor kullanılarak belirlenen mikrosistin miktarı M. aeruginosa PCC 7806, için 21,12±6,3 ng/mL, O. limnetica KG02 için 6,23±2,89 ng/mL'dir. Siyanobakterilerin içerdikleri mikrosistin miktarının HPLC ile yapılan analizler sonucunda ise, izolatlar toksin üretim düzeylerine göre; M. aeruginosa PCC 7806 (Mk-RR, 79,48 µg/mL; Mk-LR, 3200 µg/mL; Mk-LA, 678 µg/mL Mk-LY, 670 µg/mL; Mk-LW, 235,22 µg/mL), O. limnetica KG02 (Mk-LR, 0,46 µg/mL; Mk-LA, 0,29 µg/mL; Mk-LY, 11,27 µg/mL; Mk-LF, 1,44 µg/mL), Anabaena affinis KG101 (Mk-LA, 0,94 µg/mL; Mk-LW, 0,70 µg/mL), Pseudoanabaena catenata KG04 (Mk-LY, 1,70 µg/mL), Synechococcus sp. KG001 (Mk tespit edilemedi) şeklinde sıralanmıştır