Isparta YöRE Toprağı Terrasigillata Astarlarının Araştırılması Ve seramik Form Yüzeylerinde Uygulanması.

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Arkeoseramik Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Dilek DEMİR

Danışman: Serap Ünal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada sözcük anlamı "mühürlü kap" anlamına gelen Terra Sigillata seramik astar türünün araştırılması ve seramik yüzeylerde uygulanması incelenmiştir. İlk olarak Roma döneminde, kabartmalı veya düz, yüzeyi yarı mat, pekişmiş, genellikle kırmızı ve siyah renkte seramik kullanım gereçleri zamanla bu isimle tanımlanmıştır. Bu mühürlü kaplar üzerinde kullanılan parlak, ipeksi görünümlü sinter (pekişmiş) astar da aynı isimle özdeşleşerek Terra Sigillata astarı olarak günümüze kadar gelmiştir. İncelendiğinde Terra Sigillata seramik astar türünün tarihi daha gerilere uzanmaktadır. İlk örnekleri, Geç Bronz Çağı Girit seramiklerinde siyah bezeme malzemesi olarak kullanılmıştır. Akdeniz'den başlayarak Anadolu'ya, Mısır'a ve Hindistan'a kadar yayılmıştır. Isparta yöresi kilce zengin toprakların Terra Sigillata yapımında kullanılabilirliği deneysel çalışmalarla araştırılmış ve alınan sonuçlar güncel seramik formlar üzerinde uygulanmıştır. Killer bilindiği gibi küçük tanecikli kil minerallerinden oluştuğu ölçüde özlüdür. Bu kil mineralleri kimyasal yapısında su bulunan alüminyum silikatlardan oluşur. Farklı kristal guruplarından oluştuğu elektron mikroskobunun keşfiyle kanıtlanabilen kil minerallerinin önemli iki kristal gurubundan birincisi kaolinit, ikincisi de illit'tir. Bu ikisinin kimyasal yapılarındaki farklılık yani alüminyum, silisyum ve su molekül sayılarının farklılığının yanı sıra aralarındaki en önemli ayırım şudur: İllitler, kaolinitlerin içermediği, bünyenin zinterleşmesine yarayan potasyum oksit'i içerirler, ayrıca yapılarında bir miktar demir oksit ve kalk da mevcuttur. İllitik yapılı killerden yapılmış bir Terra Sigillata zinter astarı içeriğinde potasyum oksit gibi bir eritici bulunduğundan 900-950°C'lik bir pişirim gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Terra Sigillata, seramik, kil, astar