Elektrokazanım Prosesiyle Atık Floresan Lambalardan Cıva Metalinin Uzaklaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Cihan Özgür
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gökhan CİVELEKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması kapsamında, Türkiye'de en çok kullanıldığı bilinen ve dolayısıyla en fazla atık oluşturan düz tip T8 ve T12 atık floresan lambalarla çalışılmıştır. Isparta ili ve çevresinden toplanan atık floresan lambalar kullanılmıştır. Tez çalışması kimyasal oksidatif liç ve takibinde uygulanan elektrokazanım prosesi ile atık floresan lambalardan cıva geri kazanımına odaklanmaktadır. Liç ve elektrokazanım testleri 23 faktöriyel dizayn esasına göre yürütülmüştür. Liç çalışmalarında katı/sıvı oranı, reaktif konsantrasyonu, sıcaklık, elektrokazanım çalışmalarında ise sitrik asit miktarı, reaksiyon süresi ve akım yoğunluğu faktörlerinin proses performansı üzerine etkileri belirlenmiştir. T8 ve T12 tip lambaların pülverize edilmiş (fosfor tozu + cam) ve kütlece eşit miktarda karıştırılmış (%50 T8 – %50 T12) numunelerinde NaOCl/NaCl reaktifi ile cıva %95 oranında çözeltiye alınmıştır. En uygun liç şartları 0.5 M NaOCl/0.2 M NaCl liç çözeltisi, 50 g numune miktarı ve 50 0C sıcaklık olarak belirlenmiştir. En uygun elektrokazanım proses şartları olan 4.5 gr sitrik asit, 120 dakika reaksiyon süresi ve 6A akım yoğunluğu kullanılarak %81 oranında cıva kazanım verimi elde edilmiştir. Yates Algoritmasına dayanarak ANOVA yöntemiyle faktörlerin sonuçları değerlendirilmiştir ve istatistiksel önemi %95'den küçük olan etkiler dikkate alınmamıştır. Katı fazda grafit numunesi üzerinde XRD (X ışını kırınımı) ve SEM – EDX (taramalı elektron mikroskobu - mikro analiz) analizleri yapılmış ve elementel cıva tespit edilmiştir. Tüm sonuçlar atık floresan lambalardan cıva metali geri kazanımının mümkün olduğunu ve çevresel açıdan etkin bir biçimde uygulanabileceğini göstermiştir.