Hattat Yahya Hilmi Efendi'nin Hayatı, Sanatı ve Eserleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi Ve Sanatları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN ADSAN

Danışman: Yusuf Bilen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hat sanatında 19. yüzyılın önemli hattatları arasında sayılan Yahyâ Hilmî Efendi, özellikle sülüs ve nesih yazıda fevkalâde kudretli bir hattat idi. Küçük yaşlarda dinî ilimlere ve hat sanatına olan merâkı sebebiyle Mehmed Hâşim, Halîl Zühdî ve Hüseyin Lütfî gibi hocalardan sülüs-nesih dersleri almıştır. Henüz on beş yaşlarında başladığı ve ömrünün çoğunu geçirdiği Bâb-ı Seraskerî'deki kâtip olarak memuriyeti nedeniyle hat sanatına ağırlık veremese de Osmanlı hat sanatında sülüs ve nesih yazılarıyla dönemin en meşhur hattatları arasında yer alan ve devrin en büyük sülüs-nesih üstâdlarından Kazasker Mustafa İzzet Efendi ve Mehmed Şevkî Efendi'den sonra zikredilmektedir. Şeyh Hamdullâh'ın yazmaya başlayıp yarım bıraktığı Mushaf-ı Şerîfi 350 yıl sonra aynı üslubla tamamlaması ve yine Ramazan-ı Şerîf'te 26 gün gibi kısa sürede bir Mushaf-ı Şerîf yazması, Yahyâ Hilmî Efendi'nin kaleminin sür'atine ve nesih yazıda ne kadar mâhir olduğunu göstermektedir. Mustafa Rakım şîvesi taşıyan sülüs-nesih yazılarıyla pek çok eser ortaya koymuştur. Âhir ömrüne kadar birbirinden değerli talebeler yetiştirmiş, talebesi olmayanların ise icâzetnamelerinde musaddık olarak katılmıştır.