Antalya İli Evsel Atıksu Arıtma Tesislerinde Azot-Fosfor Giderim Performanslarının Değerlendirilmesi ve Optimizasyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Özgül KUL ERDOĞAN

Danışman: Emine Sayılgan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, Antalya İl'inde bulunan atıksu arıtma tesislerinin azot ve fosfor giderim verimleri değerlendirilmiş, optimum giderim şartlarının sağlanabileceği proses tipleri ve modifikasyonları irdelenmiştir. 2023 yılında yürürlüğe girecek olan Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği'nde bazı parametrelerin yıllık ortalama değerlerinin sağlanması gerekeceğinden, bununla birlikte Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde de konu edilen atık sorunu kapsamında takip edilen parametrelerin dışında azot-fosfor değerlerinin de belli sınır değerlerde olması gerekecektir. Bu bağlamda mevcut şartlarda işletilen tesislerin azot-fosfor giderimi için geliştirilmesi, modifiye edilebilecek proses tasarımında olan tesislerin farklı proses tiplerinde çalıştırılarak optimum giderim verimini sağlamaları gerekmektedir. Yasal mevzuatlar çerçevesinde nütrient giderimi için en uygun arıtma teknolojisi biyolojik arıtma prosesleridir. Bu amaçlar doğrultusunda bu tez çalışmasında, hem ulusal hem de uluslararası standartlar çerçevesinde işletilecek, ekonomik, çevresel fayda ve sürdürülebilirlik açısından azot ve fosfor gideriminde uygun arıtma prosesinin seçilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda Antalya Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASAT) Hurma Atıksu Arıtma Tesisi (HAAT) ve Lara İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi (LAAT)'nin mevcut şartlarda işletilen proses tipi ve modifiye edilebilen proses tipleri incelenmiştir. Tesislerin 2019-2020 yıllarında çalıştığı sistemler, giriş ve çıkış suyu azot-fosfor analiz sonuçları temin edilerek, SPSS programı ile değerlendirilmiş ve sınır değerler için optimum işletme proses tipleri incelenmiştir. 2019-2020 yıllarında TN giderim verimi HAAT'de % 75,7, LAAT'de % 75,8, TP giderim verimi HAAT'de % 73,7, LAAT'de % 71,1 olarak gerçekleşmiştir. Bu tez çalışmasında, her iki tesisin de tasarım sistemi olan 5 Basamaklı Bardenpho Prosesinin A²O, A/O prosesleri ile de çalıştırılabileceği ve azot-fosfor gideriminin optimum olacağı proses tipinin, A²O prosesinin paralel bağlanmış havalandırma havuzları ile işletilmesi olabileceği önerisinde bulunulmuştur