POTTERY, INSTALLATION, PERFORMANCE ART AND THEASTER GATES


Creative Commons License

Ünal S.

HODJA AKHMET YASSAWI 6th International Conference on Scientific Research May 13-15, 2022 / Lankaran, Azerbaijan, Lankaran, Azerbaijan, 13 - 15 May 2022, pp.493-501

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Lankaran
  • Country: Azerbaijan
  • Page Numbers: pp.493-501

Abstract

ÖZET Platondan itibaren filozofların düşünselliğinde genel kabulle, faydaya ve güzele erişim edimini zanaat ve sanat farkı gözetmeksizin gören anlayış, 18. yüzyıldan sonra sanat ve zanaat olarak ikiye ayrıldı. Yine ilk olarak, 18. yüzyılda Baumgarten’in, algıyı oluşturan duyumsallık tanımını yaptığı “Theorestische Asthetik” (1750) kitabı ile birlikte yeni bir kavram olarak ortaya çıkan “estetik” kavramı da sanatın kavramsallığına dâhil oldu. Bu yüzyılı takip eden süreç farklı birçok sanat betiminin ve akımının doğmasına yol açtı. Karşı duruş da denilen modernizm rüzgârına zanaatı göz ardı etmeden tasarımsal modernizmi öngören “Arts and Crafts”, “Bauhaus” gibi akımlar da bu dönemde kendini gösterdi. Birçok sanat dalının bu akımlarda yer bulmasına karşın belki de salt işlevselliğinden olsa gerek “pişmiş toprak eserler”, modern akımların sanat betimleri dışında tutulurken özellikle Bauhaus Okulu ile işlevselliği tasarımla bir arada geliştiren bir anlayış, seramiği modern sanatlara yöneltti. Günümüzde ise seramik sanatı Dada, Sürrealizm gibi akımların önünü açtığı enstalasyon (yerleştirme), performans sanatı gibi alanların objesi/objeleri olarak, modern sanat anlatılarına dâhil oldu. 1950’li yılların sonunda Peter Voulkos, hemen sonrasında Paul Soldner gibi seramik sanatçıları, yüzeylerde dışa vurumcu üsluplar kullanmaya başladı ve eserleri bugün ünlü modern sanat müzelerinde sergilenmektedir. Bu süreci günümüzde iyi takip eden belki de en çarpıcı örneklerinden; ilginç yaşam ve sanat öyküsüyle genç yaşta öne çıkıp uluslararası üne kavuşan 1973 Chicago doğumlu Theaster Gates, çömlekçiliği özüne alarak, toplumsal yaklaşımla “İlişkisel Sanat ve Estetik” kavramsallığında ve farklı bir seramik sanatçısı kimliğiyle yeni bir tarz ortaya koydu. Genç yaşlarında başladığı sanat hayatına seramik eğitimi dâhil çok yönlü lisans ve lisansüstü eğitimlerle aldığı kazanımları da katan Gates, halen Chicago Üniversitesi’nde Profesör unvanıyla görev yapmaktadır. Dünyanın değişik yerlerinde önemli sanat merkezlerinde sergiler açıp performans sergileyen Theaster Gates, kazandığı yüksek düzeyli sanat ödülleriyle birlikte dünyanın önde gelen basın yayın kuruluşlarının da gözdesi bir sanatçıdır. Yapılan bu çalışmada, Theaster Gates’in çömlekçilik çıkışlı sanat anlayışı ve bunun “İlişkisel Sanat” kavramsallığındaki yeri irdelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Çömlekçilik, Seramik Sanatı, Theaster Gates, İlişkisel Sanat