Obsesif Kompulsif Bozukluk Tedavisinde Kullanılan Davranışçı Müdahale Teknikleri: Sistematik Derleme


Creative Commons License

Kafes A. Y.

Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, vol.13, no.4, pp.726-738, 2021 (Refereed Journals of Other Institutions)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 13 Issue: 4
  • Publication Date: 2021
  • Doi Number: 10.18863/pgy.875418
  • Title of Journal : Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar
  • Page Numbers: pp.726-738

Abstract

Obsesyonlar engellenemeyen, rahatsız edici düşünceler olarak tanımlanırken, kompulsiyonlar, obsesyonların ortaya çıkardığı rahatsızlık hissini giderebilmek için ritüeller şeklinde gerçekleştirilen davranışlardır. Davranışçı terapinin ise temelinde, bireyin çevresel uyaranlara verdiği tepkilere bakarak ilişkiyi belirlemek ve davranışa müdahalede bulunmak vardır. Bu çalışmada, obsesif kompulsif bozukluğa (OKB) sahip bireylerin tedavisinde kullanılan davranışçı terapi tekniklerini betimlemek ve etkililiğini araştırmak amaçlanmıştır. Çalışma “Preferred Reporting Items For Systematic Review and Meta-Analysis Protocols (PRISMA)” yönergesine uygun şekilde gerçekleştirilmiştir. 2000 ve 2020 yılları arasında OKB tedavisinde davranışçı teknikleri kullanan çalışmaları belirlemek amacı ile Web of Science, Pubmed, Science Direct, YÖK Ulusal Tez Merkezi ve TR Dizin veri tabanları taranmıştır. Tarama sonucunda, 632 çalışmaya ulaşılmış, 11 sonuç değerlendirmeye alınmıştır. İncelenen çalışmaların hepsi yayımlanmış araştırma makalesidir. Ulaşılan makalelerin beşi sanal gerçeklik uygulaması, üçü psikoeğitim ve alıştırma, ikisi alıştırma ve tepki önleme ve biri de psikoeğitim, alıştırma ve tepki önleme tekniklerini kullanmıştır. Çalışmaya dahil edilen araştırmaların katılımcı sayıları toplamı 438’dir. Araştırmaların sonuçlarına bakıldığında OKB’nin tedavisinde, sanal gerçeklik uygulamaları, alıştırma, tepki önleme, psikoeğitim gibi teknikler yalnız kullanıldığında da, beraber kullanıldığında da etkili görünmektedir.