Sporcularda Beslenme Tutumu, Beden İmajı Algısı ve Aleksitimi Arasındaki İlişki

Creative Commons License

OĞUL A., ercan s.

Spor Hekimliği Dergisi, cilt.61, sa.1, ss.1-11, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Sportif aktivitenin ve beraberinde rekabetin her geçen gün giderek artması, sporcular üzerinde çeşitli negatif etkilerin ortaya çıkmasına da neden olmaktadır. Bu çalışmada, sporcularda yaşa ve cinsiyete göre beslenme tutumu, beden imajı algısı ve aleksitimi varlığı arasında fark olup olmadığı ve bu değişkenlerin birbirleri ile ilişkisi incelendi. Gereç ve Yöntem: Araştırmada, 14-40 yaş arası sporculara poliklinik ortamında veri toplama formu doldurtuldu. Veri toplama formunda tanımlayıcı bilgilere, Toronto Aleksitimi Ölçeğine, Yeme Tutum Testi-26'ya ve Beden İmajı Ölçeğine yer verildi. Veriler SPSS v.23 ile analiz edildi. Normallik, Skewness ve Kurtosis ile değerlendirildi. Tanımlayıcı istatistikler, t-testleri, Monte Carlo düzeltmeli ki-kare ve Pearson korelasy- on analizleri yapıldı. İstatistiksel anlamlılık için p<0.05 değeri kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya 206 sporcu (97 kadın (%47.1), 109 erkek (%52.9) / 111 adolesan (%53.9), 95 erişkin (%46.1)) dâhil edildi. Kadınların Beden İmajı Ölçeği'nin bedeni değiştirme alt faktör puanı erkeklere göre daha düşük bulundu (p<0.05). Adolesan sporcular ile erişkin sporcular arasında Toronto Aleksitimi Ölçeği puanı, Beden İmajı Ölçeği toplam puanı, Beden İmajı Ölçeği'nin bedeni olumsuz algılama alt faktör puanı ve bedeni değerlendirme duyarlılığı alt faktör puanı için gruplar arasında fark saptandı (p<0.05). Aleksitimi varlığı, beden imajı algısı açısından fark oluşturdu (p<0.05). Aleksitiminin yaş ve beden imajı algısı ile ilişkili olduğu belirlendi (p<0.05). Benzer şekilde yeme tutumu da yaş ve beden imajı algısı ile ilişki gösterdi (p<0.05). Sonuç: Adolesan dönemden itibaren sporcuların özellikle beden imajını algılamada bozulmalar ve duygu ifade ediminde güçlükler (aleksitimi gelişimi) açısından takip edilmesi gerekmektedir. Bu takipler sırasında cinsiyet faktörü göz önünde bulundurulmalıdır.
Objective: With the increasing competitiveness in sports, athletes are exposed to various negative factors affecting their physical and psychological health. This study aimed to examine whether eating attitude, body image perception, and alexithymia differ by age and gender among athletes, and to evaluate the relationships between these variables. Materials and Methods: This cross-sectional study included athletes aged 14-40 years, who completed a data collection form in an outpatient clinic. The form included demographic information, the Toronto Alexithymia Scale, the Eating Attitudes Test-26, and the Body Image Scale. Data were analyzed using SPSS v.23. Normality was assessed with Skewness and Kurtosis. Descriptive statistics, t-tests, Monte Carlo corrected chi-square, and Pearson correlation were performed. A p-value of <0.05 was considered significant. Results: A total of 206 athletes (97 female (47.1%), 109 male (52.9%); 111 adolescents (53.9%), 95 adults (46.1%)) participated. Females scored lower on the 'body change' subscale of the Body Image Scale compared to males (p<0.05). Significant differences were found between adolescent and adult athletes regarding Toronto Alexithymia Scale scores, total Body Image Scale scores, and the subscales for 'negative perception of the body' and 'evaluation sensitivity' (p<0.05). The presence of alexithymia was associated with differences in body image perception (p<0.05). Alexithymia was found to be related to age and body image perception (p<0.05), and eating attitudes were also related to age and body image perception (p<0.05). Conclusion: From adolescence onwards, athletes should be monitored for deteriorations in body image perception and difficulties in emotional expression (development of alexithymia). Gender differences should also be considered in these follow-ups.