Edessa dan Urfa ya Urfa da Kilise den Camiye Dönüştürülmüş Yapılar

Creative Commons License

Yılmaz E., Eroğlu Bilgin S.

süleyman demirel üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, sa.30, ss.1-12, 2013 (TRDizin)

Özet

Ġ.Ö. 4. yy sonlarında kurulmuĢ olan Urfa kenti tarih boyunca, pagan inançların, Hıristiyanlığın, Müslümanlığın içlerinde bulunduğu çeĢitli din ve inanç biçimlerine ev sahipliği yapmıĢtır. Günümüzde “evliyalar ve enbiyalar kenti” olarak anılan bu tarihi kent geçmiĢte de kutsal bir kent olarak görülmüĢtür. Urfa’daki dinsel mimarinin tarihine baktığımızda kilise olarak yapılmıĢ ve daha sonra camiye çevrilmiĢ yapıların yanı sıra pagan tapınaktan kiliseye, oradan camiye çevrilmiĢ yapıları da görmekteyiz. Bunların yanı sıra daha eski bir tapınak ya da kilisenin kalıntıları üzerine inĢa edilmiĢ baĢka kilise ya da camilere de rastlanmaktadır. Bu çalıĢma bu bağlamda Urfa kentinin tarihsel evrimini göz ününde tutarak, kentte 18. ve 19. yüzyıllardan bu yana cami olarak kullanılmakta olmakla beraber kilise olarak inĢa edilmiĢ üç yapıya, bugünkü adları ile Circis (Sirkis) Peygamber Cami, Selahaddin Eyyubi Camii ve Fırfırlı Cami’ye odaklanmaktadır. Anahtar kelimeler: Urfa, Hıristiyanlık, Müslümanlık, azizler, tapınak, kilise, cami From Edessa To Urfa: Temples Transformed From Church To Mosque In Urfa ABSTRACT City of Urfa, or with it’s ancient name Edessa had been established at the late 4th century BC. Urfa had become a kind of home, even a cradle for different religions, such as pagan beliefs, christianity and Islam since then. Urfa has always been kind of blessed city, which deserves to be called “city of saints”. When we look at the history of religious architecture in Urfa, we see several buildings which had been transformed from church to the mosque, or originally builded as a pagan temple than first transformed to the church and then to the mosque. It is also possible to run into different churches and mosques which had been erected on the ruins of another pagan temple or another church. In that context the present study aims, while keeping in view the religious and historical evolution of this “blessed” city, to focus on three different examples of religious architecture, which have been serving as mosques since 18th and 19th centuries, however builded as churches. The three mosques, which we will look closely, are Circis (Sirkis) Peygamber Cami, Selahaddin Eyyubi Cami and Fırfırlı Cami. Keywords: Urfa, christianity, Islam, saints, temple, church, mosque