Kannabidiolün Lipopolisakkarit ile İndüklenen Gebelik Enflamasyon Modelindeki Sıçan Maternal ve Fetal Beyin Dokuları Üzerindeki Koruyucu Etkilerinin İncelenmesi
Namık Kemal Tıp Dergisi, cilt.13, sa.1, ss.13-23, 2025 (ESCI, TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 13 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.4274/nkmj.galenos.2024.66934
- Dergi Adı: Namık Kemal Tıp Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Emerging Sources Citation Index (ESCI), TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.13-23
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Preterm eylem (PE), dünya genelinde en yaygın yeni doğan ölüm nedenlerinden biridir ve gebelikte gelişen enflamasyonun, PE’in altında yatan sebeplerden biri olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışma kapsamında, Cannabis sativa L. bitkisinden izole edilen Kannabidiol (CBD)’ün gebelikte lipopolisakkarit (LPS) ile indüklenen sistemik enflamasyon modelinde, enflamasyon ve oksidatif stres aracılı koruyucu etkileri araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Yetişkin Wistar albino gebe sıçanlar (n=30) rastgele 5 gruba ayrıldı; 1) Kontrol, 2) LPS, 3) LPS + CBD 5 mg/kg, 4) LPS + CBD 10 mg/kg ve 5) LPS + CBD 30 mg/kg. Deney protokolüne göre; gebeliğin 15, 16 ve 17. günlerinde, üç tedavi grubuna 5 mg/kg, 10 mg/kg ve 30 mg/kg dozlarında intraperitoneal (i.p.) CBD enjeksiyonları gerçekleştirildi. Son CBD enjeksiyonunu takiben 1 mg/kg LPS (i.p.) enjeksiyonu gerçekleştirildi. LPS enjeksiyonundan 6 saat sonra fetal ve maternal beyin dokuları alındı. Alınan dokularda, CBD’nin enflamasyon ve oksidatif stres aracılı mekanizma üzerindeki etkisini anlamak amacıyla, hematoksilen-eozin boyama, immünohistokimyasal analiz, ELISA ve biyokimyasal yöntemler kullanılarak enflamatuvar belirteçler; interlökin 1β (IL-1β), hipoksi ile induklenen faktor-1α (HIF-1α), immün hücre aktivasyonun göstergesi olan CD45 ve oksidatif stres parametreleri; total antioksidan seviyesi (TAS), total oksidan seviyesi (TOS) ve oksidatif stres indeksi (OSİ) düzeyleri değerlendirildi. Bulgular: CBD uygulaması maternal beyin dokusunda LPS’ye bağlı olarak artan IL-1β düzeylerini ve CD45 ifade düzeylerini azaltmıştır. Ayrıca, CBD tedavisi; maternal ve fetal beyin dokularında TAS düzeylerini artırmıştır, TOS ve OSİ değerlerini azaltmıştır. CBD tedavisi oksidatif stres parametreleriyle paralel şekilde, maternal ve beyin dokularında HIF-1α ifade düzeylerini azaltmıştır. Sonuç: CBD’nin LPS ile indüklenen gebelikte enflamasyon modelinde, enflamasyona bağlı olarak maternal ve fetal beyinde gelişen oksidatif stres üzerinde koruyucu etkisi olabileceği düşünülmektedir. Bu sonuçlar, CBD’nin PE ve buna bağlı komplikasyonların önlenmesinde ve tedavisinde potansiyel bir ajan olabileceğini göstermektedir.
Aim: Preterm labor (PE) is one of the most common causes of neonatal death world-wide and inflammation during pregnancy is thought to be one of the underlying causes of PE. In this study, inflammation and oxidative stress-mediated protective effects of Cannabidiol (CBD) isolated from Cannabis sativa L. were investigated in a lipopolysaccharide (LPS)-induced systemic inflammation model in pregnancy. Materials and Methods: Adult Wistar albino pregnant rats (n=30) were randomly divided into 5 groups; 1) Control, 2) LPS, 3) LPS + CBD 5 mg/kg, 4) LPS + CBD 10 mg/kg and 5) LPS + CBD 30 mg/kg. On days 15, 16 and 17 of gestation, intraperitoneal (i.p.) CBD injections at doses of 5 mg/kg, 10 mg/kg and 30 mg/kg were performed in the three treatment groups. Following the last CBD injection, 1 mg/kg LPS (i.p.) injection was performed. Fetal and maternal brain tissues were collected 6 hours after LPS injection. To understand the effect of CBD on inflammation and oxidative stress-mediated mechanisms in collected tissues, hematoxylin-eosin staining, immunohistochemical analysis, ELISA and biochemical methods were used to evaluate the levels of inflammatory markers interleukin 1β (IL-1β), hypoxia-induced factor-1α (HIF-1α), immün cell activation marker CD45 and oxidative stress parameters; total antioxidant level (TAS), total oxidant level (TOS) and oxidative stress index (OSI). Results: CBD administration decreased increased IL-1β levels and CD45 expression levels in maternal brain tissue due to LPS-mediated inflammation. Furthermore, CBD treatment increased TAS levels and decreased TOS and OSI values in maternal and fetal brain tissues. In parallel with oxidative stress parameters, CBD treatment decreased HIF-1α expression levels in maternal and brain tissues. Conclusion: CBD may have a protective effect on oxidative stress in the maternal and fetal brain due to inflammation in the LPS-induced pregnancy inflammation model. These results suggest that CBD may be a potential agent in the prevention and treatment of PE and related complications.