Refüjlerde Kurakçıl Peyzaj Yaklaşımı
I. Uluslararası Türk Dünyası Yeşil Enerji ve Çevre Bilimleri Kongresi, Astana, Kazakistan, 29 - 30 Nisan 2025, ss.179-186, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Astana
- Basıldığı Ülke: Kazakistan
- Sayfa Sayıları: ss.179-186
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Günümüzde hızla artan kentleşme, nüfus yoğunluğu ve ekonomik kalkınma, doğal kaynaklar üzerinde baskıyı her geçen gün artırmakta; buna bağlı olarak çevresel sürdürülebilirlik önemli ölçüde tehdit altına girmektedir. Bu tehditlerin başında, küresel iklim değişikliğine bağlı olarak ortaya çıkan su kaynaklarının azalması gelmektedir. İklim değişikliğinin yol açtığı sıcaklık artışları, düzensiz yağış rejimleri ve kuraklık periyotları, su kaynaklarının hem miktar hem de kalite açısından azalmasına neden olmaktadır. Bu durum, suyun sadece bir ekolojik bileşen değil, aynı zamanda planlama ve tasarım süreçlerinde dikkate alınması gereken stratejik bir kaynak olduğunu da göstermektedir. Peyzaj mimarlığı meslek disiplini, özellikle kentlerde doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi açısından önemli bir uygulama alanı sunmaktadır. Kentsel açık ve yeşil alanların önemli bir bileşeni olan refüj alanları, estetik görünümün yanı sıra kentsel ısı adası etkisinin azaltılması, hava kalitesinin iyileştirilmesi ve habitat çeşitliliğinin artırılması gibi çok sayıda ekosistem hizmeti sunmaktadır. Ancak refüjlerin su gereksinimi yüksek bitkilerle düzenlenmesi, bakım maliyetlerini artırmakta ve su kaynakları üzerinde geri döndürülemez sonuçlara yol açmaktadır. Bu kapsamda, suyun etkin kullanımı ve peyzaj uygulamalarının çevresel etkilerinin azaltılması için kurakçıl peyzaj (xeriscape) yaklaşımı önemli bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Yerel çevre koşullarına uyumlu, düşük su gereksinimine sahip bitkilerin kullanıldığı bu yöntem, refüj bitkilendirmelerinde hem görsel kaliteyi korumakta hem de su tasarrufunu mümkün kılmaktadır. Kurakçıl peyzaj ilkelerinin kent içi refüj düzenlemelerine entegre edilmesi; sürdürülebilir, ekonomik ve iklim dirençli kentsel peyzajların oluşturulmasına katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda, peyzaj tasarımında kurakçıl uygulamaların yaygınlaştırılması, kaynakların korunmasına olanak sağlamasının yanı sıra uzun vadeli çevresel faydaların sağlanmasına da imkan tanımaktadır. Bu bilgiler kapsamında yapılan çalışmada, kurakçıl peyzaj yaklaşımının kentsel refüj alanlarında uygulanmasının, su kaynaklarının korunmasına yönelik sürdürülebilir peyzaj stratejilerine sunacağı katkılar ortaya konulmuştur.