Pandemi Sürecinde Paylaşım Ekonomisi Platformları Kullanımında Süreklilik Niyeti

Creative Commons License

Sesliokuyucu O. S.

Journal of Recreation and Tourism Research, cilt.8, sa.4, ss.500-519, 2021 (Hakemli Dergi)

Özet

Geleneksel tüketim alışkanlıklarını hızlı ve etkin bir biçimde değiştiren bilgi ve iletişim teknolojileri, üretim ve tüketim anlamında farklı mekanizmaların gelişmesine ve yeni iş alanlarının ortaya çıkmasına yol açmıştır. Ancak 2020 yılının ilk aylarından itibaren tüm ülkeleri ve endüstrileri etkisi altına alan pandemi süreci bu alışkanlıkların yeniden biçimlenmesine ve farklı bir tüketim sürecinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Özellikle seyahat, konaklama gibi doğrudan ve/veya dolaylı ekonomik etkilere sahip olan endüstrileri benzeri görülmemiş düşüşlere sürükleyen pandemi krizi; belirsizliklerin artış gösterdiği bir ortam oluşturmuştur. Son dönemlerde faaliyet gösteren işletme ve kullanıcı sayısındaki artışla ilgi gören paylaşım ekonomisi platformları da bu süreçten yüksek düzeyde etkilenen sektörlerden biridir. Bu bağlamda çalışma, özellikle hizmet sektöründe bireyler arası ortak paylaşımı ekonomik kazançlar aracılığı ile arttıran paylaşım ekonomisi platformlarının pandemi sürecindeki kullanım süreklilikleri üzerinde etkili olan faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Paylaşım ekonomisi temelinde tüketicilerin ortak paylaşım platformlarını ve hizmetlerini pandemi döneminde kullanımlarında süreklilik niyetlerini etkileyen bileşenler hazırlanan anket formu aracılığıyla toplanan verilerle ölçümlenmiştir. Çalışma hipotezleri, en küçük kareleryapısal eşitlik modeli (EKK-YEM) ile test edilmiştir. Elde edilen bulgular; pandemi sürecinde kullanıcıların süreklilik niyetleri üzerinde algılanan değer, algılanan kullanışlılık ve alışkanlık değişkenlerinin istatistiksel açıdan anlamlı ve pozitif etkileri olduğunu göstermiştir. Çalışmada ayrıca pandemi sürecinde algılanan risk ve taklit etme davranışının kullanıcıların süreklilik niyetleri üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür.

The information and communication technologies which have been changed the traditional consumption behaviors quickly and effectively, has led to the development of different mechanisms and the emergence of new areas for consumption. However, the pandemic, which has affected all countries and industries since the first months of 2020, has led to the reshaping of these behaviors and the emergence of a different consumption process. The pandemic crisis, which has driven industries with direct and/or indirect economic impacts, such as travel and accommodation, to unprecedented declines; created an environment in which uncertainty increased. Sharing economy platforms, which have attracted attention with the increase in the number of businesses and users operating recently, are one of the sectors that are highly affected by this process. In this context, the study aimed to examine the factors that affect the continuance use of sharing economy platforms, which increase the mutual sharing between individuals through economic gains, especially in the service sector. Based on the sharing economy, the components that affect the continuance intentions of consumers in their use of platforms and services during the pandemic were measured with the data collected through the questionnaire. The hypotheses were tested with the partial least squares-structural equation model (PLS-SEM). It has been observed that; perceived value, perceived usefulness and habit have statistically significant and positive effects on users' continuance intentions during the pandemic process. And the perceived risk and imitating others factors did not have a statistically significant effect on the continuance intentions of the users.