Moda Tasarımında Yeşil Teknolojiler: Biokompozit Malzeme Arayışları
I. International Science, Health, Art Congress, Burdur, Türkiye, 29 - 31 Mayıs 2025, cilt.1, sa.1, ss.94-101, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Cilt numarası: 1
- Basıldığı Şehir: Burdur
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.94-101
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Tekstil ve moda endüstrisi petrokimya sanayinden sonra dünya gezegenine en çok zarar veren endüstrilerden biridir. Hızla değişen trendler tarafından yönlendirilen moda endüstrisi üretim, dağıtım ve tüketim sürecinde havaya, suya ve toprağa geri döndürülemez zararlar vermektedir. Sentetik lif üretimi, iplik ve kumaş üretimi sırasında harcanan su israfı, ambalaj ve aksesuar atıkları, giysilerin kullanım sonrası oluşturduğu atıklar kirliliğin sebeplerinden başlıcalarıdır. Sentetik ve yenilenemeyen malzemelerin doğada uzun yıllar atık olarak canlılığa zarar vermesi bir diğer sorundur. Sürdürülebilir üretim tekniklerinin ve döngüsel ekonomi ilkelerinin tekstil ve moda endüstrisine uygulanması, çevre kirliliği seviyesini azaltma çabasının bir adımı olarak görülmektedir. Tekstil ve moda endüstrisi geleneksel malzeme ve tekniklerin yanında teknolojik yenilikleri de yakından takip etmektedir. Giysi tasarımında farklı birçok malzeme bulunmakla birlikte kumaş, giysi tasarımının en önemli materyalidir. Moda endüstrisinde giysi tasarımının özgünlüğüne katkıda bulunan kumaş ve yüzey tasarımları akademisyen, kimyager ve tasarımcıların araştırma konuları arasındadır. Bu bağlamda birçok marka, tasarımcı ve kurum biyotasarım laboratuvarları ile alternatif yüzey arayışı içerisindedir. Biyobazlı malzeme çalışmaları yeni ve farklı tasarımlara ilham kaynağı olurken her yıl 92 milyon ton tekstil atığının azaltılmasında sürdürülebilir bir yol olarak görülmektedir. Uluslararası tekstil atık yönetmeliğindeki düzenlemeler ile tekstil ürünlerine ait dijital pasaportlar ile tüketici ve ürün zincirindeki yolculuğu şeffaf hale getirmeyi planlamaktadır. Sürdürülebilirlik, tasarımda özgünlük ve ticari yaptırımlar gibi birçok itici güç moda endüstrisinde biyobazlı lif ve yüzey tasarımlarının geliştirilmesinde etkili olmaktadır. Bu araştırma ve geliştirme sürecinde biyolojik ve teknik besin döngülerinin, teknolojik donanımın ve uzman bilgisinin önemi dikkat çekmektedir. Bu çalışmada tekstil ve moda endüstrisinin doğa ve canlı yaşamına saygılı bir bakış açısıyla sürdürülebilir, doğayla uyumlu materyal geliştirme yollarının neler olabileceği tartışılmaktadır. Bu perspektifle yerel kaynak kullanımı ile daha az atık açığa çıkararak, doğada çözünebilir kompozit tabanlı biyomalzemeler, geri dönüştürülmüş lifler ve yeşil üretim teknolojileri gibi alternatif malzemeler araştırılmaktadır. Çalışmada moda endüstrisindeki inovasyon, etik ve estetik üçgeninde hayata geçirilen örnekler sunulmaktadır.