Fatih Sultan Mehmed Devri Resim Sanatı
Entelektüel Bir Osmanlı Padişahı Fatih Sultan Mehmed, HAŞİM ŞAHİN, Editör, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayınları, İstanbul, ss.483-514, 2022
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2022
- Yayınevi: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayınları
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Sayfa Sayıları: ss.483-514
- Editörler: HAŞİM ŞAHİN, Editör
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Fatih Sultan Mehmed dönemi, Osmanlı resim sanatının kurumsallaşması ve özgün bir üslup geliştirmesi bakımından önemli bir dönüm noktasıdır. Sultan’ın sanata ve sanatçıya duyduğu ilgi, saray çevresinde yürütülen resim faaliyetlerinin gelişmesini sağlamış; Doğu ve Batı sanat geleneklerinin bir arada değerlendirildiği yeni bir görsel anlayışın ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Dönemin erken tarihli resimli yazmalarından Dilsûznâme gibi eserlerde Timurlu, Karakoyunlu, Akkoyunlu, Güney İran ve Şiraz resim geleneklerinin etkileri görülürken, İstanbul’un fethinin ardından saray çevresinde gelişen sanat ortamı Osmanlı resim sanatının karakteristik özelliklerini şekillendirmeye başlamıştır.
Fatih Sultan Mehmed’in özellikle portre sanatına gösterdiği ilgi, dönemin resim anlayışına farklı bir boyut kazandırmıştır. Gentile Bellini ve Costanzo da Ferrara gibi Batılı sanatçıların saray çevresindeki faaliyetleri ile Sinan Bey ve Şiblizâde Ahmed gibi Osmanlı nakkaşlarının çalışmaları, Doğu ve Batı resim gelenekleri arasında karşılıklı bir etkileşimin oluşmasına katkı sağlamıştır. Böylece Fatih dönemi resim sanatı, geleneksel İslam kitap resmi anlayışını sürdürürken portrecilik, gözleme dayalı figür anlayışı ve Batı sanatından gelen bazı görsel unsurlarla zenginleşmiştir. Bu yönüyle Fatih Sultan Mehmed’in sanat hamiliği, yalnızca kendi döneminin üretimini desteklemekle kalmamış, sonraki yüzyıllarda gelişecek Osmanlı tasvir ve padişah portreciliği geleneğinin de temelini oluşturmuştur.