Makroekonomik ve çevresel faktörlerin halk sağlığı üzerindeki etkileri: OECD ülkeleri üzerine panel veri analizi

Creative Commons License

Uysal M.

Business and Management Studies: An International Journal, cilt.14, sa.1, ss.300-311, 2026 (TRDizin)

Özet

Makroekonomik koşullar, çevresel riskler ve demografik değişimler halk sağlığının temel belirleyicileri arasında yer almaktadır. Ancak bu üç unsurun mortalite üzerindeki etkisini OECD ülkeleri özelinde birlikte inceleyen karşılaştırmalı çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, kişi başına düşen GSYİH, PM2.5 maruziyeti ve yaşlı nüfus oranındaki değişimlerin yaşa ve cinsiyete göre ölüm sayıları üzerindeki etkisini analiz etmektir. Bu kapsamda, 14 OECD ülkesinin 2001–2020 dönemine ait verileri panel veri analiziyle incelenmiştir. Model seçiminde sabit etkiler yaklaşımı benimsenmiş, otokorelasyon, heteroskedastisite ve yatay kesit bağımlılığı sorunlarını gidermek amacıyla Driscoll–Kraay sağlam standart hataları kullanılmıştır. Bulgular, kişi başına düşen GSYİH ile PM2.5 maruziyetinin mortalite üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, yaşlı nüfus oranındaki değişim anlamlı bulunmamıştır. Sonuçlar, çevresel sürdürülebilirlik ile halk sağlığı politikalarının birlikte ele alınmasının önemine işaret etmektedir.
Macroeconomic conditions, environmental risks, and demographic change are among the major determinants of public health. However, comparative studies jointly examining these three factors in relation to mortality across OECD countries remain limited. This study aims to analyse the effects of GDP per capita, PM2.5 exposure, and changes in the proportion of the elderly population on age- and sex-specific mortality. For this purpose, panel data from 14 OECD countries covering the period 2001–2020 were analysed. A fixed-effects model was adopted, and Driscoll–Kraay robust standard errors were used to address autocorrelation, heteroskedasticity, and cross-sectional dependence. The findings show that GDP per capita and PM2.5 exposure have positive and statistically significant effects on mortality. In contrast, the difference in the elderly population variable was not statistically significant. The results highlight the importance of addressing environmental sustainability and public health policies in an integrated manner.