Bütçe Dışı Hükümler ve Anayasa Mahkemesine Yapılan Başvurular: Teorik ve Ekonometrik Bir Analiz
Maliye Dergisi, sa.188, ss.133-157, 2025 (ESCI, TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: Sayı: 188
- Basım Tarihi: 2025
- Dergi Adı: Maliye Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Emerging Sources Citation Index (ESCI), TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.133-157
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
1982 Anayasası’nın 161. maddesinde “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz” hükmü yer almaktadır. Ancak, uygulamada hükümetler tarafından zaman zaman bütçe kanununa bütçe ile ilgisi bulunmayan hükümler dahil edilerek anayasal hüküm ihlal edilmektedir. Bunun sonucunda, söz konusu hükümler aleyhine Anayasa Mahkemesi nezdinde dava açılması mümkün olmaktadır. Bu kapsamda, çalışmada 1962-2020 döneminde, Anayasa Mahkemesine bütçe dışı hükümlere yönelik yapılan başvuruları etkileyen faktörleri analiz etmek amaçlanmıştır. Çalışmada belirlenen hukuki, siyasal ve ekonomik faktörlerin Anayasa Mahkemesi başvurularına etkisi Poisson Regresyon Analiziyle incelenmiştir. Elde edilen bulgular, hukuki ve siyasi değişkenlerin Anayasa Mahkemesi başvurularını istatistiksel olarak anlamlı şekilde etkilediğini gösterirken ekonomik değişkenler için istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.
Article 161 of the 1982 Constitution stipulates that “No provision other than budgetary provisions shall be included in the Budget Law”. However, in practice, governments occasionally infringe upon this constitutional provision by incorporating non-budgetary provisions into the Budget Law. Consequently, such provisions may be challenged before the Constitutional Court through a constitutional review process. This study examines factors influencing applications to the Constitutional Court regarding such violations between 1962 and 2020. Using Poisson Regression Analysis, it evaluates legal, political, and economic variables. Results indicate that legal and political factors significantly affect applications, while economic factors show no statistically significant relationship.