Türkiye’de Yoksulluk ile Enflasyon ve Faiz İlişkisi

Çınar F.

Journal of Current Research on Social Sciences, cilt.13, sa.4, ss.431-454, 2023 (Hakemli Dergi)

Özet

Yoksulluk tüm toplumlarda farklı boyutlarda ortaya çıkan sosyoekonomik bir sorundur. Kavramın tarihsel arka planı incelendiğinde başlangıçta temel ihtiyaçlardan yoksunluk durumu olarak tanımlandığı görülmektedir. Ancak sosyal bir varlık olan insanın ihtiyaçları, değişen dünya ile birlikte sürekli güncellenmektedir. Dolayısıyla sosyoekonomik yapının dinamizmi içinde yoksulluğun tanımı her geçen gün yeniden şekillenmektedir. Buna bağlı olarak yoksulluğu ortaya çıkaran faktörler de ihtiyaçlar ölçüsünde değişiklik göstermektedir. Günümüzde yoksulluğa neden olan pek çok sosyoekonomik faktör bulunmaktadır. Bu faktörler toplumların gelişmişlik seviyesine göre değişiklik gösterebilmektedir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde yoksulluk olgusu özellikle ekonomik faktörler ekseninde şekillenmektedir. Bu faktörlerin harcama, tüketim ve gelir dağılımı üzerinde yaratmış olduğu bozucu etkiler o toplumda yaşayan yoksulları doğrudan ve derinden etkilemektedir. Bu çalışma yoksulluğa neden olan makroekonomik faktörler arasında yer alan enflasyon ve faiz oranlarının yoksullukla ilişkisini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda çalışmada öncelikle değişkenlerin kavramsal çerçevesi çizilmiştir. Ardından Türkiye’nin 2006-2022 dönemine ait yoksulluk, faiz ve enflasyon oranları verilerinden yararlanılarak bu veriler arasındaki ilişkiyi etmek amacıyla değişkenlere Granger Nedensellik Testi ve Engle-Granger Eşbütünleşme Testi uygulanmıştır. Çalışmanın bulguları, yoksulluk ile enflasyon ve faiz oranları arasında eşbütünleşme ilişkisinin saptandığını, bu değişkenlerin uzun dönemde birlikte hareket ettiğini göstermektedir. Değişkenlerin nedensellik ilişkisine dair bulgularda ise, faiz oranı ile yoksulluk arasında bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.