Hemşirelik Öğrencilerinin Toplumsal Cinsiyet Algılarına İlişkin Metaforik Bir Çözümleme

YILMAZ K., Atasever İ., DURAN E. T.

Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, cilt.41, sa.1, ss.1-11, 2025 (TRDizin)

Özet

Amaç: Çalışma, hemşirelik öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algılarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Çalışmada; nitel araştırma deseni olarak “fenomenoloji” (olgu bilim) kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 171 öğrenci oluşturmuş ve sonuç olarak araştırmaya katılmayı kabul eden toplam 98 öğrenci ile çalışma tamamlanmıştır. Örneklem, evrenin %57,30'unu temsil etmektedir. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından oluşturulan tanıtıcı özellikler formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Çalışmada elde edilen verileri değerlendirmek için içerik analizi tekniği kullanılmış ve kategorilere ait n değerleri verilmiştir. Bulgular: Katılımcıların kadın metaforuna ait kullandıkları kavramlar beş ana temada gruplandırılmıştır. Bu ana temalar; kişilik özellikleri, toplumsal cinsiyet rolleri, fiziksel özellikler, duygusal özellikler ve yaşam anahtarı olarak tanımlanmıştır. Kadın kavramına ilişkin oluşturulan ana temalar ise kendi içinde alt temalara yani kategorilere ayrılmıştır. Bu doğrultuda kişilik özellikleri ana teması; güçlü ve başarılı yönler, liderlik rolü, karmaşık ve gizemli yönler ve zayıf yönler şekilde dört alanda kategorize edilmiştir. Erkek metaforuna ait kavramlar ise; dört ana temada gruplandırılmıştır. Bu ana temalar; kişilik özellikleri, toplumsal cinsiyet rolleri, duygusal özellikler ve yaşam anahtarı olarak tanımlanmıştır. Erkek kavramına ilişkin oluşturulan ana temalar ise kendi içinde alt temalara yani kategorilere ayrılmıştır. Bu doğrultuda kişilik özellikleri ana teması; koruyucu rolü, lider ve yönetici rolleri, olumsuz kişilik özellikleri, güçlü yönler, pasif yönler ve çelişkili yönleri şekilde altı alanda kategorize edilmiştir. Sonuç: Çalışmanın sonucuna göre katılımcılar kadın ve erkek benzetmelerini yaparken, genel itibariyle toplumsal cinsiyet kalıp yargılarını içeren kavramları ön plana çıkarmıştır. Ayrıca çalışmada erkek katılımcıların kadınlara oranla toplumsal cinsiyet kalıp yargılarını daha çok kullanmakta olduğu saptanmıştır
Objective: The study was conducted to determine the gender perceptions of nursing students. Methods: In the study; “phenomenology” was used as the qualitative research design. The population of the research was 171 students, and as a result, the study was completed with a total of 98 students who agreed to participate in the research. The sample represents 57.30% of the population. The data of the study were collected with the introductory characteristics form and semi-structured interview form created by the researchers. Content analysis technique was used to evaluate the data obtained in the study and n values for the categories were given. Results: The concepts used by the participants regarding the woman metaphor were grouped into five main themes. These main themes are; It has been defined as personality traits, gender roles, physical features, emotional features and the key to life. The main themes created regarding the concept of women are divided into sub-themes, that is, categories. In this regard, the main theme of personality traits is; They are categorized in four areas: strengths and successful aspects, leadership role, complex and mysterious aspects and weaknesses. Concepts related to the male metaphor are; It is grouped into four main themes. These main themes are; It has been defined as the key to personality traits, gender roles, emotional characteristics and life. The main themes created regarding the concept of man are divided into sub-themes, that is, categories. In this regard, the main theme of personality traits is; It is categorized in six areas: protective role, leader and manager roles, negative personality traits, strengths, passive aspects and contradictory aspects. Conclusion: According to the results of the study, participants generally highlighted concepts containing gender stereotypes when making comparisons between women and men. Additionally, it was found that male participants tended to use gender stereotypes more than female participants.