Modern ve Çağdaş Sanatta Bir Esin Kaynağı Olarak Cezanne’ın Kağıt Oynayanlar Tabloları

Yılmaz E.

22.Uluslararası Ortaçağ-Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu, MSGSÜ, İstanbul, Türkiye, 24 - 26 Ekim 2018, ss.102-103, (Özet Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
Basıldığı Şehir: İstanbul
Basıldığı Ülke: Türkiye
Sayfa Sayıları: ss.102-103
Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Cézanne 1890-96 yılları arasında, esin kaynağını Caravaggio’nun Hilekârlar (yak. 595) adıyla bilinen tablosundan alan Kâğıt Oynayanlar temalı beş yağlıboya tablo yapmıştır. Cézanne aynı temayı, amaçladığı anıtsallığı, basitliği ve resimsel birliği meydana getirmek için, benzer bir kompozisyon kuruluşuyla altı yıl boyunca çeşitli boyutlarda yeniden resmetmiştir. Cézanne’ın strüktürel ve uzamsal açıdan iki boyutluluğa meyleden, doğayı geometrik elemanlarına ayrıştırarak yorumlayan kompozisyon anlayışı, figürle yüzeyi birleştirerek “tek ve aynı resim düzleminin” elemanları haline getirmesi, modern sanatçıların biçimsel arayışlarında temel bir esin kaynağı olmuştur. Süprematizm, kübizm, yeni-plastisizm, elementarizm gibi akımları doğuracak bu arayışlarda Cézanne’ın etkisi özellikle iki biçimde görülür. Bunların ilki iki boyutlu tuval yüzeyinde, doğacı gerçekçiliğin üç boyutlu yanılsamasını yaratmaya dayalı geleneğin dışına çıkarak resmi, düzlemsel doğasıyla uzlaştırma, ikincisi ise resim düzleminde, resmin temel elemanlarına dayalı strüktürel bir anıtsallığı meydana getirme çabasıdır. Cézanne’ın bu resim dizisi çağdaş sanatta da uzam ve strüktür anlayışı açısından heykel, resim, yerleştirme örneklerine esin kaynağı olmayı sürdürmektedir.

Önerilen bildiri, modern sanatçıların, “Kâğıt Oynayanlar”a dayanan, aynı kompozisyonun temel strüktürden ayrılmadan, bir “homage” olarak yaptıkları eserlerin yanında, yine Cézanne’ın bu dizisinden esinlenen çağdaş örnekleri bir araya getirerek “Kâğıt Oynayanlar”ın bu yapıtlardaki biçimsel ve kuramsal etkilerini tespit etmeyi amaçlamaktadır.