SÛFÎ ŞAİRLERİN DİVANLARINDA GÜLŞENİYYE VE HASAN SEZÂÎ-Yİ GÜLŞENÎ


Gökdemir A.

Uluslararası Edirne'de Tasavvufi Hayat ve Hasan Sezayi Gülşeni Sempozyumu, Edirne, Turkey, 14 - 15 October 2021, pp.1

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Edirne
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.1

Abstract

Sûfî şairler, Tasavvuf Edebiyatı sahasında kaleme aldıkları manzumelerde, sâliklerin istifadesine matuf olarak tasavvufa dair duygu ve düşünceleri ile manevî tecrübelerini aktarma gayretinde olmuşlardır. Müntesibi oldukları tasavvufî ekolün hususiyetleri ve önemli şahsiyetleri hakkında methiyeler kaleme alarak da tarikatlarına olan hürmetlerini, bağlılıklarını ortaya koymuşlardır. Türk tasavvuf tarihinin en önemli tarikatlarından olan Halvetîlik’in Gülşeniyye kolu da bünyesinde çok sayıda şair yetişmiştir. Bu şairler Gülşeniyye ve bu tarikatın önemli simaları hakkında pek çok şiir yazmışlardır. Bu çalışmada, öncelikle Gülşenîlik hakkında genel bilgiler verilecek; akabinde Gülşenî şairlerin, bağlı oldukları tarikatın önemli hususiyetleri, Gülşenî dervişlerinin vasıfları ve Gülşenî tekkelerinin müntesiplerine kazandıracağı müspet sıfatları ihtiva eden manzumeleri incelenecektir. Ardından Gülşeniyye’nin kurucusu İbrâhim Gülşenî hakkında yazılan methiyeler ele alınacaktır. Son olarak ise, 19. asrın meşhur Nakşibendî şeyhlerinden Mehmed Murad Efendi ile Uşşâkî tekkesi postnişinliği yapan tasavvuf tarihçisi Osmanzâde Hüseyin Vassâf’ın Hasan Sezâî-yi Gülşenî hakkında kaleme aldıkları müstakil methiyeler incelenecektir. Bu çalışma, Gülşeniyye’ye mensup şairlerin, bağlı bulundukları tarikatın özelliklerini, Gülşenî dervişlerinin sıfatlarını, tekkelerinin önemini manzumelerinde ne şekilde ele aldıklarını ve tarikatın önemli şahsiyetleri hakkında kaleme alınan methiyeleri ortaya koyacaktır. Gülşenîlik’in en meşhur şeyhlerinden Hasan Sezâî’nin farklı iki tarikat şeyhinin gözünden nasıl methedildiğinin ele alınması da çalışmayı önemli kılan bir diğer husustur.