Mozart’ın Zaide Operasının 18. Yüzyıldaki Benzer Temalı Eserlerle Olan İlişkisi
Art-e Sanat Dergisi, cilt.17, sa.34, ss.969-997, 2024 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 17 Sayı: 34
- Basım Tarihi: 2024
- Doi Numarası: 10.21602/sduarte.1556221
- Dergi Adı: Art-e Sanat Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: EBSCO Legal Collection, TR DİZİN (ULAKBİM), Sobiad Atıf Dizini
- Sayfa Sayıları: ss.969-997
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmanın amacı, Mozart’ın Zaide operasını bestelerken Avrupa’yı etkisi altına alan Türk modası ve bu modadan etkilenen dönemin önemli yazar ve müzisyenleriyle olan etkileşimini ortaya koymaktır. Araştırma, Mozart’ın Zaide operasıyla benzerlik gösteren Franz Joseph Sebastiani’nin Das Serail adlı müzikli oyunu ve François Marie Arouet Voltaire’in Zaire tragedyasıyla olan ilişkisi bağlamında sınırlandırılmıştır. Makale kapsamında ilk olarak Avrupa’da oryantalizmin doğuşu ve 17. yüzyılda etkili olan Türk opera akımı ele alınmış, ardından Das Serail oyunu ve Zaide operasının librettoları arasındaki metinlerarası bağlantı analiz edilmiştir. Ayrıca, Zaire tragedyasının tema ve konu benzerlikleri, Das Serail oyunu ve Zaide operası ile karşılaştırılmıştır. Araştırma, Mozart’ın bu eserlerden esinlendiğini ve yüksek olasılıkla her iki eseri de izlemiş ya da metinlerinden haberdar olduğunu göstermiştir. Literatür taraması, doküman analizi ve nitel araştırma yöntemleriyle yapılan bu çalışma, araştırmacılar için Zaide operası hakkında kapsamlı bir kaynak oluşturması açısından önemli bir katkı sağlamaktadır.
The aim of this study is to explore Mozart’s interaction with the Turkish fashion that influenced Europe and the important writers and musicians of the period who were inspired by this fashion while composing the opera Zaide. The research is limited to the context of its relationship with the musical play Das Serail by Franz Joseph Sebastiani and François Marie Arouet Voltaire’s tragedy Zaire, which are similar to Mozart’s opera Zaide. Within the scope of the article, firstly, the birth of orientalism in Europe and the Turkish opera movement that was influential in the 17th century are discussed, and then the intertextual connection between the librettos of Das Serail and Zaide opera is analyzed. In addition, the similarities in theme and subject matter of Zaire tragedy are compared with Das Serail and Zaide opera. The research has shown that Mozart was inspired by these works and that he was likely familiar with both works or to have been aware of their texts. This study, which was conducted through literature review, document analysis and qualitative research methods, makes an important contribution in terms of creating a comprehensive resource for researchers about the opera Zaide.