Düzenli Kan Bağışçılarının Kaybedilme Nedenlerinin Tespit Edilmesine Yönelik Tanımlayıcı Bir Araştırma: Isparta İli Örneği
NOBEL MEDICUS, cilt.18, sa.3, ss.167-177, 2022 (ESCI)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 18 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2022
- Dergi Adı: NOBEL MEDICUS
- Derginin Tarandığı İndeksler: Emerging Sources Citation Index (ESCI)
- Sayfa Sayıları: ss.167-177
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Sağlık kurumlarındaki hizmetin ve kan ürünlerine ihtiyacı olan hastaların yaşamsal fonksiyonlarının devamlılığı açısından vazgeçilemez bir madde olan kanın temini ve bu temininin devamlılığı önemlidir. Kan ve kan ürünlerinin temininde daha önce kan bağışında bulunmamış bireyleri kan bağışına yönlendirmek kadar mevcut kan bağışçılarının kan bağışına devam etmelerini sağlamak da gerekmektedir. Literatürde kaybedilen kan bağışçılarının kan bağışında bulunmayı bırakma nedenleri ile ilgili sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu sebeple kaybedilen düzenli kan bağışçılarının kan bağışında bulunmayı bırakma nedenlerinin incelenmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır.
Materyal ve Metot: Çalışma tanımlayıcı nitelikte bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Isparta Kızılay Kan Bağışı Merkezi’nde düzenli kan bağışında bulunmuş ve belirli bir tarihten sonra kan bağışında bulunmamış bireyler oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak katılımcıların kan bağışında bulunmayı bırakma nedenlerini ve sosyo-demografik özelliklerini
sorgulayan anket formu kullanılmıştır. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak 327 kişiye ulaşılmıştır.
Bulgular: Çalışma sonucunda, katılımcıların kan bağışında bulunmayı bırakmalarında bağışçıların çalışma saatleri ile Kızılay’ın çalışma saatleri arasındaki uyumsuzluk olmasının (3,9±1,4) ve bağışçıların kendi kan gruplarının çok fazla bulunduğunu düşünmelerinin (3,7±1,4) etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca, çalışma saatleri ile hastalık boyutlarının yaş ve meslek değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır.
Sonuç: Çalışmada katılımcıların kan bağışında bulunmayı bırakmalarındaki en önemli sebebin Kızılay’ın çalışma saatleriyle katılımcıların çalışma saatlerinin çakışmasının olduğu tespit edilmiştir. Çalışma ile düzenli kan bağışçılarının kaybedilmesine yönelik alınabilecek tedbirlerin artırılmasının ülke kan ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Kaybedilen kan bağışçı, düzenli kan bağışçısı, kan bağışı, sağlık hizmetleri.
Objective: The supply of blood, which is an indispensable
substance for the continuity of the vital functions of
patients in need of service and blood products in health
institutions, and the continuity of this supply are important.
In procuring blood and blood products, it is necessary to
direct individuals who have not donated blood before to
donate blood, as well as to ensure that existing blood
donors continue to donate blood. There are a limited
number of studies in the literature on the reasons of lost
blood donors to stop donating blood. For this reason, the
purpose of the study is to examine the reasons why regular
blood donors who are lost to stop donating blood.
Material and Method: The study is a descriptive
research. The population of the research consists of
individuals who have donated blood regularly in Isparta
Red Crescent Blood Donation Center and have not
donated blood after a certain date. A questionnaire
form questioning the reasons and socio-demographic
characteristics of the participants to stop donating
blood was used as a data collection tool. In this study,
327 people were reached by using purposive sampling
method.
Results: As a result of the study, it was observed that the
inconsistency between the working hours of the donors and
the working hours of the Red Crescent (3.9±1.4) and the
donors 'thought that their own blood groups were too high
(3.7±1.4) were effective in the participants' cessation of
donating blood. In addition, it has been found that working
hours and disease dimensions show a statistically significant
difference according to age and occupational variables.
Conclusion: In this study, it was found that the most
important reason for the participants to stop making blood
donations was the coincidence of working hours of the
Red Crescent and the working hours of the participants.
In addition, it was found that working hours and disease
dimensions showed a statistically significant difference
according to age and occupational variables. It is thought
that increasing the measures to be taken for the loss of
lapsed blood donors with the study may contribute to
meeting the blood needs of the country.
Keywords: Lapsed blood donor, regular blood donor,
blood donation, health care.