Beş Yıllık Kalkınma Planlarında Halk Sağlığının Sektörel Bazda Ele Alınışı

Ala E., Aydın N.

23. Ulusal Bölge Bilimi ve Bölge Planlama Kongresi, Eskişehir, Türkiye, 30 Mayıs - 01 Haziran 2024, ss.48, (Özet Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
Basıldığı Şehir: Eskişehir
Basıldığı Ülke: Türkiye
Sayfa Sayıları: ss.48
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Kentsel planlama açısından halk sağlığı oldukça önemli bir konudur, çünkü sosyal ve fiziksel çevre, insan sağlığı üzerinde derin etkilere sahiptir. Yıllar içinde, bu etkileri incelemek için bir dizi sosyo-ekolojik model geliştirilmiştir. Bu modeller, sosyal ve fiziksel çevrenin halk sağlığına olan etkilerini çeşitli ölçeklerde ve ölçekler arası incelerken, aynı zamanda evlerden başlayarak komşuluk birimlerine, rekreasyon alanlarından sosyal ve politik çevrelere kadar geniş bir yelpazede çevresel faktörlerin insan sağlığı üzerindeki rolünü ele almaktadır. Bu kapsamda, halk sağlığını iyileştirmeye yönelik politikaların ve kararların planlama süreçlerinde öncelikli bir konu olarak ele alınması, halk sağlığına ve toplumun genel refahına katkı sağlayacak bütünsel bir yaklaşımın benimsen- mesini gerektirir. Bu çalışma, Türkiye’nin beş yıllık kalkınma planlarında halk sağlığının ele alınma biçimini ve bu yaklaşımların zaman içindeki değişimlerini değerlendirerek, kentsel sağlık ve halk sağlığının iyileştirilmesi doğrultusunda nasıl kararlar alındığını derinlemesine irdelemeyi amaçlamaktadır.

Çalışmanın temel amacı, Türkiye’deki halk sağlığını iyileştirmeyi/geliştirmeyi hedefleyen politika ve kararların sektörel bazda ele alınış şeklini ve zaman içinde bu yaklaşımların nasıl değiştiğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda Türkiye’deki Beş Yıllık Kalkınma Planları değerlendirme kapsamına dahil edilmiş ve halk sağlığı kavramı özelinde ve çeşitli sektörler bazında sistematik bir tarama yapılmıştır.

MAXQDA programı kullanılarak yapılan bu taramada Türkiye’deki Beş Yıllık Kalkınma Planlarında halk sağlığı ve kentsel sağlığı içeren ifadelerin hangi sektörlerde ve ne şekilde ele alındığı incelenmiştir.

Çalışmanın sonuçları, Türkiye’deki Beş Yıllık Kalkınma Planlarında halk sağlığına yönelik alınmış olan kararların ve önerilmiş olan politikaların zaman içinde ve sektörel bazda farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Ek olarak, bu sonuçlar, Türkiye’nin kalkınma hedeflerine ulaşması ve halk sağlığının iyileştirilmesi/geliştirilmesi için sektörlerin stratejik ve entegre bir şekilde planlanması ve yönetilmesi gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu, gelecekteki kalkınma planlarının hazırlanması ve uygulanmasında dikkate alınması gereken kritik bir noktadır, çünkü sağlık, toplumun genel refahının önemli bir belirleyicisidir.