Yükseköğretimde Akreditasyona İlişkin Lisansüstü Çalışmaların Sistematik Bir İncelemesia
Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, cilt.16, sa.1, ss.8-18, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 16 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.5961/higheredusci.1784779
- Dergi Adı: Yükseköğretim ve Bilim Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: EBSCO Education Source, TR DİZİN (ULAKBİM), Education Source Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.8-18
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Akreditasyon, eğitim kurumlarının ve programlarının yeterliliğini ve güvenilirliğini doğrulayan resmi bir kalite güvence mekanizması olarak işlev görür. Yükseköğretimin sürekli genişlemesi ve çeşitlenmesi ile birlikte, tarafsız dış değerlendirmenin gerekliliği son derece önemli hâle gelmiştir. Sonuç olarak, akreditasyon süreçleri üzerine yapılan literatür taramasının sistematik bir şekilde incelenmesi, yükseköğretimde kavramın evrimini aydınlatmak ve süregelen zorlukları ve geliştirilmesi gereken alanları belirlemek için elzemdir. Bu çalışma, bu nedenle, eğitimde akreditasyona odaklanan yüksek lisans ve doktora tezlerini sistematik olarak inceleyerek akademik birikimin kapsamlı bir analizini sunmaktadır. Nitel, tanımlayıcı bir araştırma tasarımı kullanan çalışma, birincil veri toplama yöntemi olarak doküman analizini kullanmaktadır. Araştırma, 1994 ile 2024 yılları arasında eğitimde akreditasyon üzerine yürütülen ve kamuya açık Ulusal Tez Merkezi’nden elde edilen, 50 lisansüstü çalışmadan oluşmaktadır. Bu çalışmaların belirlenmesi ve seçimi, Sistematik İncelemeler ve Meta- Analizler için Tercih Edilen Raporlama Öğeleri (PRISMA) kılavuzlarına uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Analiz, seçilen çalışmaların tanımlayıcı bir sentezini sunmakta, üniversiteler, enstitüler ve bölümler genelindeki dağılımlarını detaylandırmakta ve araştırma yöntemi, model, veri toplama araçları ve örnekleme stratejilerine göre kategorize etmektedir. Son olarak, çalışma bu araştırma alanındaki belirgin eğilimleri tespit edip tartışmakta ve gelecekteki bilimsel araştırmalar için öneriler sunmaktadır.
Accreditation functions as a formal quality assurance mechanism that confirms the competence and integrity of educational institutions and programs. Amidst the ongoing extension and diversification of higher education, the necessity for objective external evaluation has become paramount. Consequently, a systematic review of the literature on accreditation processes has become essential for revealing the evolution of the concept in higher education and for spotting continual challenges and areas requiring development. This study, therefore, provides a thorough analysis of the scholarly landscape by systematically examining postgraduate theses and dissertations focused on accreditation in education. Employing a qualitative, descriptive research design, the study utilizes document analysis as its primary data collection tool. The research corpus comprises 50 postgraduate studies on educational accreditation, conducted between 1994 and 2024 and sourced from the publicly accessible National Thesis Centre. The identification and selection of these studies were conducted in adherence to the Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA) guidelines. The analysis depicts a descriptive synthesis of the designated works, detailing their distribution across universities, institutes, and departments, and categorizing them by research method, model, data collection instruments, and sampling strategies. Finally, the study identifies and discusses significant trends within this body of research and offers recommendations for future scholarly investigation.